Τρίτη ημέρα μηνός Οκτωβρίου εκάστου έτους. Κατά λόγια έκφραση «Σωτήριος ημερομηνία» εορτής της Δικαιοσύνης.
Εάν «ενσαρκωμένα» μπορούσα να διαλογισθώ με την «ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ» λέξη σύμβολο με μακραίωνη ιστορία – ποιος αγνοεί την φράση του προφήτου Ησαΐα: «Δικαιοσύνην μάθετε οι ενοικούντες επί της γης» – θα την άκουγα να με ρωτά: «Γιατί με εορτάζετε; Αφού δεν με πιστεύετε; Με το παραμικρό με λοιδορείτε ως διαπλεκόμενη, ευμετάβλητη, εύπλαστη, χειραγωγούμενη, επικίνδυνη, έρμαιο της βουλιμίας των ισχυρών… Ως αγιογδύτες τριακόσιες εξήντα τέσσερις ημέρες αγνοείτε την σημασία μου και την δυναμική μου και μία μόνο ημέρα ενθυμείστε τον Άγιό μου (Διονύσιο Αρεοπαγίτη) και με τιμάτε. Οποία υποκρισία!!!».
Επί 35 χρόνια εντός των χαρακωμάτων της μάχιμης Δικηγορίας, παρά τις όποιες δυσλειτουργίες, ανεπάρκειες, λανθασμένες Δικαστικές κρίσεις, εναλλασσόμενες νομικές ερμηνείες και επικίνδυνες νομοθετικές αλλαγές και εναλλαγές, δεν απετόλμησα να αποδομήσω την ιδέα «ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ» ούτε φυσικά να πιστέψω ότι λοιδορείται και αυτό όχι από φόβο, αλλά από βαθύ σεβασμό στο πνευματικό και ηθικό νόημα της λέξης.
Η Δικαιοσύνη ως μάθημα ζωής, ως πνεύμα, ως ηθική αφύπνιση, ως παγκόσμιο κάλεσμα, αποτελεί ζωτικό, κορυφαίο, ανεξίτηλο και διαχρονικό στοιχείο του ΑΝΘΡΩΠΟΥ ως έλλογου όντος. Λοιδορείται όταν χλευάζεται, εξευτελίζεται, υποτιμάται, το μεν από τους ιδίους τους λειτουργούς και συλλειτουργούς της, το δε από τους πολίτες.
Εμφανίζονται κατά καιρούς Δικηγόροι που χρησιμοποιούν δόλια μέσα για να εξαπατήσουν το Δικαστήριο, που μετέρχονται παρελκυστικές τακτικές εμποδίζοντας την απονομή του δικαίου, που εξαπατούν τους εντολείς τους, που μετατρέπουν τις δίκες σε τηλεοπτικά σόου προς επηρεασμό της κοινής γνώμης, που δεν επιχειρηματολογούν νομικά. Η ιδέα όμως της Δικαιοσύνης δεν λοιδορείται εξαιτίας τους διότι η συντριπτική πλειοψηφία του δικηγορικού κόσμου περιθωριοποιεί τέτοια «φαινόμενα» απαράδεκτης δικηγορίας.
Υπήρξαν κατά καιρούς Δικαστές που λειτούργησαν μεροληπτικά, εξέδωσαν αυθαίρετες αποφάσεις, υπέκυψαν στην διαφθορά, επέδειξαν αλαζονεία και έλλειψη σεβασμού, ειρωνεύτηκαν, υποτίμησαν Δικηγόρους, διαδίκους, μάρτυρες. Ενδεχομένως θα υπάρξουν τέτοιοι και στο μέλλον. Η ιδέα όμως της Δικαιοσύνης δεν λοιδορήθηκε εξαιτίας τους, διότι η συντριπτική πλειοψηφία των Δικαστικών Λειτουργών, πατάσσει τέτοια «φαινόμενα» επιόρκων.
Κατά καιρούς εμφανίζονται πολίτες που περιφρονούν τους νόμους και τις δικαστικές αποφάσεις, ψευδορκούν ή συκοφαντούν ευτελίζοντας την αλήθεια, προσπαθούν να επιβληθούν απειλώντας ή χρηματίζοντας, αυτοδικούν, επιλεκτικά επικαλούνται την δικαιοσύνη μόνον όταν τους δικαιώνει, θεωρώντας την στημένη σε κάθε άλλη περίπτωση. Η ιδέα όμως της Δικαιοσύνης δεν λοιδορείται εξαιτίας τους, διότι η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών πιστεύει στην δικαιοσύνη.
Όταν οι λίγοι λοιδορούν την Δικαιοσύνη, επιβάλλεται στους πολλούς να την στηρίζουν, διότι τυχόν επικράτηση φαινομένων λοιδορίας, εγκυμονεί βαθιές, μακροχρόνιες και οδυνηρές συνέπειες στον κοινωνικό ιστό: Υφέρπει κίνδυνος συλλογικής απώλειας της εμπιστοσύνης στον θεσμό, ενίοτε εκφραζόμενος μέσα απ’ την φράση «δεν υπάρχει δικαιοσύνη», οι πολίτες αποξενώνονται απ’ το κράτος δικαίου, θεωρούν το σύστημα άδικο, διεφθαρμένο και αργό, «παίρνουν τον νόμο στα χέρια τους», επέρχεται κοινωνικός κλονισμός και ανομία, η παρανομία θεωρείται «εξυπνάδα» και η νομιμότητα «αφέλεια». Εν τέλει η κοινωνία διχάζεται με τους κοινωνούς της φανατισμένους, ενώ βαθύτερη όλων συνέπεια είναι η κατάρρευση του κράτους!!!
Αν λοιπόν θέλουμε να γιορτάζουμε ουσιαστικά την ημέρα της Δικαιοσύνης, ας μην την λοιδορούμε ευκαίρως και ακαίρως και μάλιστα τις περισσότερες φορές λόγω άγνοιας. Η ιστορία έχει διδάξει ότι υπεράνω της οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής ισχύος είναι ο ΝΟΜΟΣ και η Δικαιοσύνη ως εκτελεστικός του βραχίονας. Όταν την πιστεύει ο πολίτης η Δικαιοσύνη έχει αποδείξει ότι δεν εργαλειοποιείται προς εξυπηρέτηση συμφερόντων. Η ενίσχυση της νομικής παιδείας των πολιτών είναι το μεγάλο στοίχημα μίας ευνομούμενης πολιτείας.
Ιδιαίτερο βάρος επωμιζόμεθα οι λειτουργοί και συλλειτουργοί της, να καλλιεργήσουμε και «διδάξουμε» την κουλτούρα της ευθύνης, ώστε οι πολίτες να κατανοήσουν την δυναμική της Δικαιοσύνης, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, αλλά και τον τρόπο λειτουργίας των Δικαστηρίων, πέρα από λαϊκισμούς και την εύκολη ανθρωποφαγία που καλλιεργείται από συγκεκριμένα Μ.Μ.Ε.
Τίποτε δεν γίνεται πράξη, εάν δεν εμπεδωθεί η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και η διαφάνεια, μέσα από την θωράκιση του κύρους των Δικαστών. Αμάχητο τεκμήριο η μηδενική παρέμβαση της πολιτικής ηγεσίας στον έργο τους και τον τρόπο επιλογής τους στα ανώτατα αξιώματα. Εγγύηση ορθής νομοθετικής λειτουργίας, αποτελεί η απλοποίηση και ο εκσυγχρονισμός των νόμων και η κωδικοποίηση της νομοθεσίας. Η πολυνομία και οι συχνές αλλαγές στην νομοθεσία, με όρους πολιτικής επικοινωνίας, αποσυντονίζουν τους πολίτες, απορρυθμίζουν την σχέση τους με τα έννομα αγαθά, εκθέτουν την δικαιοσύνη και εν τέλει οδηγούν σε αμφισβήτηση της ποιότητός της.
Δεν είναι εύκολα τα ανωτέρω, όμως επιβάλλεται να φθάσουμε σ’ αυτά ίσως με κόπο. Όμως επιβάλλεται, διότι καμία κοινωνία πολιτών δεν λειτουργεί με αυτοματισμούς.
Ένας επίλογος: Οι πολίτες είναι ασφαλείς όταν πιστεύουν στην Δικαιοσύνη και νοιώθουν ότι προστατεύονται από τα θεσμικά της όργανα, σε συνθήκες δικαιότητας και ισοτιμίας. Αυτό ως κανόνας μετά λόγου γνώσεως και αληθείας υπάρχει σήμερα. Αυτή είναι η πεποίθησή μου και πιστέψτε με δεν αιθεροβατώ. Καθημερινά βιώνω τον τρόπο λειτουργίας της Δικαιοσύνης και είμαι σε θέση να επιβεβαιώσω το υψηλό φρόνιμα και αίσθημα ευθύνης των λειτουργών της και την ποιότητα των Δικαστικών αποφάσεων που εκδίδονται, όσο και αν πάντα υπάρχει έδαφος για διαφορετικές ερμηνείες και πληρέστερες αιτιολογίες. Η πίστη, η στήριξη στην Δικαιοσύνη και η ενεργή συμμετοχή όλων μας στην εμπέδωσή της, ως βασικής έννοιας κοινωνικοποίησης του κάθε νεαρού πολίτη, εγγυώνται την επικράτησή της ως κορυφαίας δημοκρατικής λειτουργίας. Μόνον έτσι η εορτή της Δικαιοσύνης δεν θα έχει ανάγκη να εορτάζεται ΜΙΑ ΜΟΝΟ ημέρα κάθε χρόνο.
* Χρήστος Α. Πλειώτας: Δικηγόρος
