Ένα παλιό κινητό nokia που δεν δουλεύει, ένα ρούχο που έχουμε να φορέσουμε πεντακόσια χρόνια, εισιτήρια από ένα ταξίδι ή ένα αντικείμενο που κάποτε ανήκε σε κάποιο αγαπημένο πρόσωπο. Σχεδόν όλοι έχουμε στο σπίτι μας πράγματα που δεν χρησιμοποιούμε, ούτε και ξέρουμε βασικά που είναι, αλλά δυσκολευόμαστε να πετάξουμε.
Παρότι μπορεί να μην έχουν ιδιαίτερη οικονομική ή πρακτική αξία, αυτά τα αντικείμενα καταλαμβάνουν μια ξεχωριστή θέση στη ζωή μας. Συχνά δεν κρατάμε το ίδιο το πράγμα, αλλά όσα μας θυμίζει, αυτά που αντιπροσωπεύει. Πίσω από αυτή τη φαινομενικά απλή συνήθεια κρύβονται συναισθήματα, αναμνήσεις και ενδιαφέροντες ψυχολογικοί μηχανισμοί.
Γιατί, όμως, είναι τόσο δύσκολο να αποχωριστούμε κάτι που γνωρίζουμε ότι πιθανότατα δεν θα χρειαστούμε ποτέ ξανά;
Αντικείμενα αποθήκες αναμνήσεων
Οι άνθρωποι συνδέουν συχνά σημαντικές στιγμές της ζωής τους με συγκεκριμένα αντικείμενα. Ένα παλιό ρολόι μπορεί να θυμίζει τον παππού μας, ένα κινητό που έμπαινες να παίξεις ένα παιχνίδι στο NetBet.gr θυμίζει μια εποχή που ήσουν αραχτός και μια ξεχασμένη φωτογραφική μηχανή τις πρώτες μας διακοπές στην Πάρο.
Τα αντικείμενα λειτουργούν σαν γέφυρες ανάμεσα στο παρόν και το παρελθόν. Αρκεί να τα έχουμε ξανά μπροστά μας, για να επιστρέψουν στη μνήμη μας πρόσωπα, μέρη και συναισθήματα που ίσως είχαμε ξεχάσει.
Αυτός είναι και ένας βασικός λόγος που δυσκολευόμαστε να τα αποχωριστούμε. Η σκέψη ότι θα πετάξουμε κάτι μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση πως χάνουμε μαζί του και ένα κομμάτι της προσωπικής μας ιστορίας, των αναμνήσεών μας.
Βέβαια, οι αναμνήσεις δεν βρίσκονται αυτού καθαυτού στα αντικείμενα. Εκείνα απλώς μας βοηθούν να τις ανακαλούμε.
Γιατί δίνουμε μεγαλύτερη αξία σε όσα μας ανήκουν;
Η ψυχολογία έχει μια ενδιαφέρουσα εξήγηση για τη σχέση μας με τα προσωπικά μας αντικείμενα.
Πρόκειται για το λεγόμενο «φαινόμενο της κτήσης» ή endowment effect, σύμφωνα με το οποίο οι άνθρωποι τείνουν να αποδίδουν μεγαλύτερη αξία σε κάτι όταν τους ανήκει.
Ένα παλιό έπιπλο, για παράδειγμα, μπορεί να μην αξίζει σχεδόν τίποτα. Για τον ιδιοκτήτη του, όμως, η αξία του είναι διαφορετική, επειδή συνδέεται με προσωπικές εμπειρίες ή με την αίσθηση της οικειότητας.
Παράλληλα, η προοπτική της απώλειας μπορεί να μας επηρεάζει περισσότερο από την ευχαρίστηση που θα νιώθαμε αποκτώντας κάτι αντίστοιχο.
Έτσι, ακόμη και όταν γνωρίζουμε ότι ένα αντικείμενο δεν μας εξυπηρετεί, η απόφαση να το αποχωριστούμε δεν είναι πάντα εύκολη.
Το επικό «μπορεί να μου χρειαστεί κάποτε, ποτέ δεν ξέρεις»
Μια από τις πιο κλάσικ δικαιολογίες για να κρατάμε παλιά πράγματα είναι η σκέψη ότι ίσως αποδειχθούν χρήσιμα στο μέλλον.
Φορτιστές και καλώδια από συσκευές που δεν έχουμε πια, παλιά vintage έπιπλα, κουτιά από παπούτσια, εργαλεία και ρούχα γεμίζουν αποθήκες και ντουλάπες με την υπόσχεση μιας κάποιος μελλοντικής χρησιμότητας. Ποτέ όμως.
Σε αρκετές περιπτώσεις, αυτή η σκέψη έχει μια πρακτική βάση. Η επαναχρησιμοποίηση αντικειμένων μπορεί να εξοικονομήσει χρήματα και να περιορίσει τη σπατάλη. Ακόμη ακόμη μπορούμε να τα βάλουμε και σε κάποια αγγελία και να τα πουλήσουμε.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η πιθανότητα μιας μελλοντικής ανάγκης γίνεται σημαντικότερη από την πραγματική χρησιμότητα του αντικειμένου.
Κάπως έτσι, πράγματα που φυλάχθηκαν προσωρινά μπορεί να παραμείνουν ξεχασμένα για χρόνια ακόμη και για δεκαετίες.
Η δυσκολία να αποχαιρετήσουμε μια παλιότερη version του εαυτού μας
Μερικές φορές, τα αντικείμενα δεν συνδέονται τόσο με άλλους ανθρώπους όσο με αυτό που ήμασταν κάποτε.
Τα βιβλία των φοιτητικών χρόνων, τα φαρδιά skate ρούχα μιας προηγούμενης περιόδου ή τα γάντια της πυγμαχίας που είχαμε μπορούν να συμβολίζουν παλιές φιλοδοξίες, ενδιαφέροντα και όνειρα.
Η απόφαση να τα αποχωριστούμε ενδέχεται να μοιάζει με παραδοχή ότι ένα κεφάλαιο της ζωής μας έχει κλείσει, τελεία και παύλα.
Δεν είναι απαραίτητα η οικονομική αξία που μας κρατά δεμένους μαζί τους. Μπορεί να είναι η δυσκολία να αποδεχτούμε ότι οι ανάγκες και οι προτεραιότητές μας έχουν αλλάξει.
Άλλωστε, το να αφήνουμε πίσω αντικείμενα συνδέεται ορισμένες φορές με την ίδια τη διαδικασία της προσωπικής αλλαγής και εξέλιξης.
Πότε γίνεται πρόβλημα;
Η διατήρηση παλιών αντικειμένων είναι μια συνηθισμένη ανθρώπινη συμπεριφορά και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ψυχολογικού προβλήματος.
Υπάρχουν, ωστόσο, περιπτώσεις όπου η δυσκολία αποχωρισμού γίνεται τόσο έντονη, ώστε επηρεάζει την καθημερινότητα.
Όταν όλο το σπίτι είναι γεμάτο σε βαθμό η σκέψη της απόρριψης προκαλεί μεγάλη δυσφορία, ενδέχεται να υπάρχει μια πιο σύνθετη δυσκολία, όπως η διαταραχή αποθησαυρισμού.
Πρόκειται για κατάσταση διαφορετική από τη συνηθισμένη ακαταστασία ή τη νοσταλγία, η οποία μπορεί να χρειάζεται υποστήριξη από ειδικό ψυχικής υγείας.
Πώς μπορούμε να κρατήσουμε τις αναμνήσεις χωρίς να κρατάμε τα πάντα όλα;
Η λύση δεν βρίσκεται απαραίτητα σε ένα γενικό ξεκαθάρισμα, όπου πετάμε βιαστικά όσα συγκεντρώσαμε με τα χρόνια.
Μια πιο ήπια προσέγγιση είναι να επιλέγουμε ποια αντικείμενα έχουν πραγματική συναισθηματική σημασία και ποια παραμένουν στο σπίτι περισσότερο από συνήθεια.
Μπορούμε, για παράδειγμα, να φωτογραφίσουμε κάποιο αντικείμενο πριν το χαρίσουμε, να κρατήσουμε λίγα χαρακτηριστικά ενθύμια από μια συγκεκριμένη περίοδο ή να δώσουμε σε πράγματα που δεν χρησιμοποιούμε για μια δεύτερη ζωή.
Σημασία έχει η διαδικασία να γίνεται χωρίς πίεση και ενοχές και σιγά σιγά.
Τελικά, το δύσκολο δεν είναι πάντα να αδειάσουμε ένα συρτάρι ή μια αποθήκη. Είναι να αποφασίσουμε ποια κομμάτια του παρελθόντος θέλουμε να συνεχίσουν να μας συνοδεύουν.
Γιατί πολλές φορές, όταν κρατάμε ένα παλιό αντικείμενο, αυτό που προσπαθούμε πραγματικά να διατηρήσουμε δεν είναι το ίδιο, αλλά η ανάμνηση μιας στιγμής που δεν θέλουμε να ξεχάσουμε.
21+ | ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΡΥΘΜΙΣΤΗΣ ΕΕΕΠ |Η ΣΥΧΝΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΟΔΗΓΗΣΕΙ ΣΕ ΚΙΝΔΥΝΟ EΘΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΠΩΛΕΙΑΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ | ΓΡΑΜΜΗ ΒΟΗΘΕΙΑΣ ΚΕΘΕΑ: 2109237777 | ΠΑΙΞΕ ΥΠΕΥΘΥΝΑ ΚΑΙ ΜΕ ΑΣΦΑΛΕΙΑ
