Γράφει ο Βαγγέλης Μητράκος

Το κίνημα της ποδηλατοκίνησης, που συνεχώς κερδίζει έδαφος, αμφισβητεί με τρόπο θετικό την ιδεολογία του ΙΧ και το μοντέλο της μετακίνησης που επιβλήθηκε μεταπολεμικά.

Η ποδηλατοκίνηση είναι ένα κίνημα που βάζει στο κέντρο του τον άνθρωπο και το περιβάλλον αμφισβητώντας τα οικονομικά και άλλα συμφέροντα που έχουν επενδυθεί στο αυτοκίνητο.

Στην Ευρώπη, το Άμστερνταμ, το Παρίσι, η Βαρκελώνη και το Βερολίνο άνοιξαν το δρόμο στην ποδηλατοκίνηση πριν πολλές 10ετίες και ακολούθησαν όλες, σχεδόν, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Στην Ελλάδα το κίνημα (όπως συμβαίνει πάντα) έφτασε καθυστερημένο, αλλά (ευτυχώς) υπήρξαν πόλεις που έβλεπαν μπροστά και είχαν οραματισμούς, οι οποίες αξιοποίησαν ευρωπαϊκά πιλοτικά προγράμματα, κατασκεύασαν ποδηλατόδρομους, ενθάρρυναν και ανέπτυξαν την ποδηλατοκίνηση και τώρα απολαμβάνουν τα θετικά αποτελέσματα.

Για παράδειγμα, σήμερα, στον δήμο Καρδίτσας, το δομημένο δίκτυο των ποδηλατοδρόμων έχει μήκος 7300 μ. στον αστικό ιστό και άλλα 10.500 μ. περιαστικό δίκτυο, μια διαδρομή κατάλληλη για βόλτες με φίλους και την οικογένεια. Η δημοτική Αρχή μέσω του Σχεδίου Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης προωθεί, περαιτέρω, την επέκταση του αστικού δικτύου κατά 700 μ., ακόμα, με νέο ποδηλατόδρομο στην οδό Ηρ. Πολυτεχνείου. Η πόλη της Καρδίτσας διαθέτει κι ένα από τα πιο σύγχρονα συστήματα αυτόματης μίσθωσης ποδηλάτων στην Ελλάδα που είναι διαθέσιμο σε όλους, μόνιμους κατοίκους και επισκέπτες: Με τη χρήση της ηλεκτρονικής κάρτας easybike, ο καθένας μπορεί να παραλάβει ένα ποδήλατο σε ελάχιστα δευτερόλεπτα και να το χρησιμοποιήσει για όσο χρόνο επιθυμεί, επιστρέφοντάς το στη συνέχεια σε οποιονδήποτε από τους σταθμούς μίσθωσης. Χάρη στην κουλτούρα της ποδηλατοκίνησης των κατοίκων αλλά και στην ανταπόκριση του δήμου κυκλοφορούν σήμερα στην Καρδίτσα περίπου 20.000 ποδήλατα!!!

Σήμερα, 102 μικροί και μεγάλοι δήμοι, σ΄ ολόκληρη την Ελλάδα, διαθέτουν δίκτυο ποδηλατόδρομων, το οποίο συνεχώς αναπτύσσουν και βελτιώνουν (Ορεστιάδα, Παρανέστι, Αμφίπολη, Θεσσαλονίκη, Κατερίνη, Εορδαία, Κοζάνη, Ιωάννινα, Πρέβεζα, Καρδίτσα, Τρίκαλα, Λάρισα, Βόλος, Λαμία, Κως, Ικαρία, Μεσολόγγι, Ναυπακτία, Κέρκυρα, Λευκάδα, Πάτρα, Ήλιδα, Πύργος, Αιγιαλία, Κόρινθος, Καλαμάτα, Κηφισιά, Καλλιθέα, Α. Παρασκευή, Ρέθυμνο, Ηράκλειο, κ.α.).

Κι ενώ αυτά συμβαίνουν σε άλλες ελληνικές πόλεις, στη Σπάρτη, το θέμα της ποδηλατοκίνησης και των ποδηλατόδρομων παραμένει, ακόμα, στο επίπεδο της συγκατάβασης και των καλών προθέσεων.

Αν και υπάρχει οργανωμένο κίνημα πολιτών που ενθαρρύνει την ποδηλατοκίνηση, απαιτεί ποδηλατόδρομους και καταθέτει επεξεργασμένες προτάσεις, αν και η πόλη διαθέτει ρυμοτομικό σχέδιο που διευκολύνει τη δημιουργία ποδηλατόδρομων, αν και η Σπάρτη είναι μια σχετικά επίπεδη πόλη με μικρές αποστάσεις, ιδανικές για ποδηλάτες, το αίτημα και η ανάγκη για τη δημιουργία δικτύου ποδηλατόδρομων παραμένουν χωρίς ανταπόκριση.

Όταν άλλες πόλεις, διώχνουν τα αυτοκίνητα από το κέντρο τους κι ενθαρρύνουν το ποδήλατο, η Σπάρτη ασφυκτιά από το κυκλοφοριακό πρόβλημα κι από τη δεσποτεία του αυτοκινήτου, με ό,τι δυσμενές αυτό συνεπάγεται για το περιβάλλον, την ποιότητα ζωής των κατοίκων, την ανάπτυξη της πόλης, την τουριστική προβολή της και την οικονομία της.

Το ποδήλατο είναι ένα από τα σημαντικά εργαλεία των αστικών πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης, μειώνει τη κυκλοφοριακή συμφόρηση, είναι αθόρυβο, δεν ρυπαίνει, δεν καταναλώνει χώρο και καύσιμα, είναι το λιγότερο επικίνδυνο μέσο απέναντι στον πεζό και τον αναβάτη του, αυξάνει την κινητικότητα για αυτούς που δεν έχουν πρόσβαση σε μηχανοκίνητη μετακίνηση, είναι φτηνό, είναι ο πιο αποδοτικός τρόπος μετακίνησης, συμβάλλει στην καλή φυσική κατάσταση του οργανισμού και την υγεία, μειώνει τη ζήτηση για χώρους πάρκινγκ κ.α.π.

Γι΄ αυτόν τον λόγο, η δημιουργία, η εγκατάσταση και η λειτουργία του διευκολύνει τους δημότες, εξυπηρετεί τους κατευθυντήριους στόχους για βελτίωση του αστικού περιβάλλοντος και αποσκοπεί στον περιορισμό και την μείωση των εκπομπών ρύπων και θορύβου των τροχοφόρων. Η ένταξη του ποδηλάτου στην καθημερινή ζωή δεν είναι μόνο ζήτημα συγκοινωνιακού σχεδιασμού, αλλά αποτελεί στοίχημα για διαφορετικές συμπεριφορές μετακίνησης, παιδείας και υπευθυνότητας, που θα πρέπει να κερδίσει η σύγχρονη αστική κοινωνία για να κάνει πράξη την προοπτική βιωσιμότητας.

Βεβαίως, όταν μιλάμε για ποδηλατόδρομους, εννοούμε ποδηλατόδρομους με ΟΛΑ τα διεθνή στάνταρ και τις προδιαγραφές, ως αναπόσπαστο τμήμα μιας γενικότερης στρατηγικής εφαρμογής πεζοδρομήσεων, διανοίξεων οδών, αστικών αναπλάσεων, ολοκληρωμένης κυκλοφοριακής μελέτης , κλπ, κλπ.

Ο δήμος Σπάρτης οφείλει να εναρμονιστεί με την αληθινή ταυτότητα και τις ανάγκες της πόλης.

Η Σπάρτη πρέπει να ανακτήσει το χαμένο της έδαφος και να γίνει η πόλη που ονειρεύονται οι κάτοικοί της, μια πόλη όπου - πραγματικά - αξίζει να ζεις.