notification icon
Θα θέλατε να σας ενημερώνουμε για τα έκτακτα γεγονότα ;

Παπατσώρη: «Για τον έρωτα με την δική μου πινελιά»

slider_image
13-04-2021

«Έρωτας. Βουτιά χαμού στον βυθό του σύμπαντος και ανάσα ζωής στον ορίζοντα του ουρανού»

Γράφει η Ελένη Παπατσώρη

Έρωτας λέγεται η εκδήλωση σεξουαλικής επιθυμίας προς ορισμένο άτομο.

Η σεξουαλική επιθυμία είναι ένστικτο το οποίο γίνεται αντιληπτό από την πρώτη παιδική ηλικία. Ο έρωτας  είναι πολύπλοκος. Είναι το ένστικτο με την παρουσία συναισθημάτων. Συναντάται, και στα ζώα και στα φυτά με την κύρια αυτού σημασία, την αναπαραγωγική, αλλά θεωρείται γνώρισμα κυρίως των ανθρώπων διότι εμπεριέχει το καθοριστικό στοιχείο της φαντασίας.

Στον πρωτόγονο άνθρωπο δεν υπήρχε έρωτας διότι  η ευκολία ικανοποίησης του σεξουαλικού ενστίκτου δεν καλλιεργούσε το συναισθηματικό στοιχείο. Στην συνέχεια  ο άνθρωπος , ταυτόχρονα με την εκδήλωση της σεξουαλικότητάς του μοιραία στρέφει το  ένστικτό του στην ανεύρεση ατόμου που έχει ορισμένες ψυχικές και φυσικές ιδιότητες, ανάλογα  με το άτομο, τον λαό και την εποχή, δηλαδή πλάθει το ιδεώδες του έρωτά του. Αισθανόμενος έρωτα προς κάποιον βρίσκει  ή νομίζει ότι βρίσκει το ιδεώδες, στην ουσία όμως πλανάται, διότι ο έρωτας χειραγωγούμενος από τους  δύο ισχυρούς παράγοντες της υπόστασής του, την φαντασία και την γενετήσια ορμή, η μεν πρώτη τον ωθεί σε παρακινδυνευμένες αντιλήψεις, η δε δεύτερη στην  απόλαυση και την κατάκτηση. Από αυτό προκύπτει και η ερωτική απογοήτευση, που αποκαλύπτεται, αν ικανοποιηθεί η σεξουαλική  επιθυμία. Συνηθισμένη αυτή η πλάνη σε σημείο που μπορεί να πεί κάποιος πως η μεγαλύτερη  δύναμη του έρωτα βρίσκεται στο στάδιο  της επιθυμίας του ανεκπλήρωτου. Όμως « κάθε  τι  που μπορεί να λεχθεί για τον έρωτα μπορεί να είναι εξ ίσου  αληθινό  ή  ψεύτικο». (Chamfort).

Ο φυσιολογικός έρωτας είναι μια πλάστιγγα που ισοζυγίζει την αισθησιακή και την συναισθηματική πλευρά. Κάθε διαταραχή αυτής της ισορροπίας είναι νοσηρή. Ο Πλατωνικός έρωτας από τον οποίο απουσιάζει η αισθησιακή πλευρά όπως και ο καθαρά σαρκικός έρωτας που απουσιάζει η συναισθηματική πλευρά είναι νοσηρές καταστάσεις.

Ακόμα ένα αόρατο στοιχείο του έρωτα είναι το πνεύμα της καταστροφής. Είναι φυσικό ο έρωτας δημιουργός της ζωής να βρίσκεται κοντά στον θάνατο. «Ο έρωτας που δεν φέρει μέσα του σπόρο την συμφορά και τον θάνατο είναι θέμα της κωμωδιας» (Γκαίτε). Η ηδονή είναι εκδήλωση πόνου. Στις μέγιστες τιμές του έρωτα ανήκουν το μίσος, η αυτοκτονία και ο φόνος.

Στην μυθολογία θεωρείται γιός της Αφροδίτης και του Δία ή του Άρη ή του Ερμή. Έχει την μορφή φτερωτού μικρού παιδιού. Στην αρχαία Ελλάδα, η χαμηλή κοινωνική και νομική θέση της γυναίκας, ο πολιτικός θεσμός του γάμου (τεκνογονία) και η εύκολη απόκτηση παλλακίδων δεν έδιναν χώρο για συναισθηματική έξαρση του  έρωτα. Λατρευόταν όμως με μουσικούς, γυμνικούς και ιππικούς αγώνες κάθε πενταετία.(Ερώτια ή Ερωτίδια). Στα Λεύκτρα της Λακωνικής υπήρχε ναός με άλσος για την λστρεία του. Οι Σπαρτιάτες και οι Κρήτες είχαν ως έθιμο την τέλεση θυσιών  σαυτόν πριν τη μάχη. Στους Λατίνους ο έρωτας απευθύνεται σε εταίρες και ως εκ τούτου δεν αναπτύσσεται συναισθηματική απήχηση. Στον Μεσαίωνα ο έρωτας των ιπποτών έγινε ίδιος με τον θεσμό του γάμου. Στην Αναγέννηση επανέρχεται ο Πλατωνικός έρωτας και στην συνέχεια με τα μοναρχικά καθεστώτα και την κοινωνική διαφθορά εκφυλίσθηκε σε αδιάντροπη φιληδονία. Σήμερα, αφού  κατερρίφθησαν οι επικρατούσες αντιλήψεις περί αρετής των γυναικών, έφεραν τον έρωτα από απαγορευμένη λειτουργία σε άγραφο εξωγαμικό θεσμό.

Στην φιλοσοφία με την λέξη έρωτας, εννοούμε όχι μόνο την γεννετήσια έλξη αλλά και πλήθος άλλων ψυχολογικών φαινομένων, δηλαδή η συμπάθεια προς πρόσωπα, πράγματα και ιδέες, οι ροπές προς ορισμένες πράξεις, η θυσία του εγώ για κάθε ηθική αρχή, η αλτρουιστική αγάπη της ανθρωπότητας χωρίς εθνικά όρια ή θρησκευτικές διαιρέσεις και η μυστικοπαθής λατρεία του θεού. Έτσι το περιεχόμενό του γίνεται δυσπροσδιόριστο και επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες.

Πρώτες θεωρητικές αντιλήψεις είναι ότι ο έρωτας είναι ο δημιουργός της αρμονίας μέσα στο χάος. «Νείκος και φιλότητα» δηλαδή απώθηση και έλξη (έρωτας) είναι οι γενικές αρχές του σύμπαντος κατά τον Εμπεδοκλή. «Δαίμων» είναι ο έρωτας, γιός του πόρου και της πενίας, κατά τον Πλάτωνα με αντικείμενο το «ωραίο», και σκοπό την «δημιουργία» δια του πνεύματος ή του σώματος. «Αγάπη» τον είπε ο Χριστιανισμός. Ο Καρτέσιος τον θεωρεί «πάθος ψυχής», και ο Σοπενχάουερ ως «θέληση» του είδους για την διαιώνιση. Ο Δαρβίνος μας λέει ότι το ωραίο στην φύση εξυπηρετεί την ερωτική λειτουργία και αντίθετα το ερωτικό ένστικτο δημιουργεί την ωραιότητα της μορφής των ζώων, των χρωμάτων και των σχημάτων των ανθών και των εντόμων. Τέλος ο Φρόυντ θεωρεί πως αιτία όλων των ψυχικών ασθενειών είναι η ερωτική επιθυμία που δεν ικανοποιήθηκε.

Με τον έρωτα ασχολήθηκε και ο λαός (πώς αλλιώς;). Μας τον παρουσιάζει προσωποποιημένον, μικρόν, ωραίον θεόν, να πληγώνει με τα βέλη του, όλους χωρίς εξαίρεση και χωρίς έλεος, που προκαλούν το γλυκό συναίσθημα της αγάπης  ανάμεικτο με πόνο. Τον θέλει δυνατό. Η αγάπη βράχους καταλεί και τα  θεριά μερώνει.

Είναι  αισθησιακος.         Από τα μάτια πιάνεται
                                           στα χείλη κατεβαίνει
                                          και από τα χείλη στην καρδιά
                                          ριζώνει και δεν βγαίνει.

Έχει πικρίες.                 Δεν είναι ο έρωτας ανθός
                                      μαζί του για να παίξεις
                                      μα είναι βάτος μ΄ αγκαθιές
                                      κι αλίμονό σου αν μπλέξεις.

Θέλει σοβαρότητα.     Η αγάπη θέλει φρόνηση
                                        θέλει ταπεινοσύνη
                                        θέλει λαγού περπατησιά
                                       αϊτού γληγοροσύνη.

Αφήνει ίχνη.               Με της αγάπης την φωτιά
                                     όποιος καεί δεν γιαίνει
                                     μα αν γιάνει και καμμιά φορά
                                     πάλι σημάδι μένει.

Είναι ένα ελάχιστο  δείγμα της λαϊκής μας ποίησης.

Έρωτας. Βουτιά χαμού στον βυθό του σύμπαντος και ανάσα ζωής στον ορίζοντα του ουρανού. Απολαύστε τον.

Σας χαιρετώ.

Εις το επανιδείν.

Γράφει η Ελένη Παπατσώρη

Έρωτας λέγεται η εκδήλωση σεξουαλικής επιθυμίας προς ορισμένο άτομο.

Η σεξουαλική επιθυμία είναι ένστικτο το οποίο γίνεται αντιληπτό από την πρώτη παιδική ηλικία. Ο έρωτας  είναι πολύπλοκος. Είναι το ένστικτο με την παρουσία συναισθημάτων. Συναντάται, και στα ζώα και στα φυτά με την κύρια αυτού σημασία, την αναπαραγωγική, αλλά θεωρείται γνώρισμα κυρίως των ανθρώπων διότι εμπεριέχει το καθοριστικό στοιχείο της φαντασίας.

Στον πρωτόγονο άνθρωπο δεν υπήρχε έρωτας διότι  η ευκολία ικανοποίησης του σεξουαλικού ενστίκτου δεν καλλιεργούσε το συναισθηματικό στοιχείο. Στην συνέχεια  ο άνθρωπος , ταυτόχρονα με την εκδήλωση της σεξουαλικότητάς του μοιραία στρέφει το  ένστικτό του στην ανεύρεση ατόμου που έχει ορισμένες ψυχικές και φυσικές ιδιότητες, ανάλογα  με το άτομο, τον λαό και την εποχή, δηλαδή πλάθει το ιδεώδες του έρωτά του. Αισθανόμενος έρωτα προς κάποιον βρίσκει  ή νομίζει ότι βρίσκει το ιδεώδες, στην ουσία όμως πλανάται, διότι ο έρωτας χειραγωγούμενος από τους  δύο ισχυρούς παράγοντες της υπόστασής του, την φαντασία και την γενετήσια ορμή, η μεν πρώτη τον ωθεί σε παρακινδυνευμένες αντιλήψεις, η δε δεύτερη στην  απόλαυση και την κατάκτηση. Από αυτό προκύπτει και η ερωτική απογοήτευση, που αποκαλύπτεται, αν ικανοποιηθεί η σεξουαλική  επιθυμία. Συνηθισμένη αυτή η πλάνη σε σημείο που μπορεί να πεί κάποιος πως η μεγαλύτερη  δύναμη του έρωτα βρίσκεται στο στάδιο  της επιθυμίας του ανεκπλήρωτου. Όμως « κάθε  τι  που μπορεί να λεχθεί για τον έρωτα μπορεί να είναι εξ ίσου  αληθινό  ή  ψεύτικο». (Chamfort).

Ο φυσιολογικός έρωτας είναι μια πλάστιγγα που ισοζυγίζει την αισθησιακή και την συναισθηματική πλευρά. Κάθε διαταραχή αυτής της ισορροπίας είναι νοσηρή. Ο Πλατωνικός έρωτας από τον οποίο απουσιάζει η αισθησιακή πλευρά όπως και ο καθαρά σαρκικός έρωτας που απουσιάζει η συναισθηματική πλευρά είναι νοσηρές καταστάσεις.

Ακόμα ένα αόρατο στοιχείο του έρωτα είναι το πνεύμα της καταστροφής. Είναι φυσικό ο έρωτας δημιουργός της ζωής να βρίσκεται κοντά στον θάνατο. «Ο έρωτας που δεν φέρει μέσα του σπόρο την συμφορά και τον θάνατο είναι θέμα της κωμωδιας» (Γκαίτε). Η ηδονή είναι εκδήλωση πόνου. Στις μέγιστες τιμές του έρωτα ανήκουν το μίσος, η αυτοκτονία και ο φόνος.

Στην μυθολογία θεωρείται γιός της Αφροδίτης και του Δία ή του Άρη ή του Ερμή. Έχει την μορφή φτερωτού μικρού παιδιού. Στην αρχαία Ελλάδα, η χαμηλή κοινωνική και νομική θέση της γυναίκας, ο πολιτικός θεσμός του γάμου (τεκνογονία) και η εύκολη απόκτηση παλλακίδων δεν έδιναν χώρο για συναισθηματική έξαρση του  έρωτα. Λατρευόταν όμως με μουσικούς, γυμνικούς και ιππικούς αγώνες κάθε πενταετία.(Ερώτια ή Ερωτίδια). Στα Λεύκτρα της Λακωνικής υπήρχε ναός με άλσος για την λστρεία του. Οι Σπαρτιάτες και οι Κρήτες είχαν ως έθιμο την τέλεση θυσιών  σαυτόν πριν τη μάχη. Στους Λατίνους ο έρωτας απευθύνεται σε εταίρες και ως εκ τούτου δεν αναπτύσσεται συναισθηματική απήχηση. Στον Μεσαίωνα ο έρωτας των ιπποτών έγινε ίδιος με τον θεσμό του γάμου. Στην Αναγέννηση επανέρχεται ο Πλατωνικός έρωτας και στην συνέχεια με τα μοναρχικά καθεστώτα και την κοινωνική διαφθορά εκφυλίσθηκε σε αδιάντροπη φιληδονία. Σήμερα, αφού  κατερρίφθησαν οι επικρατούσες αντιλήψεις περί αρετής των γυναικών, έφεραν τον έρωτα από απαγορευμένη λειτουργία σε άγραφο εξωγαμικό θεσμό.

Στην φιλοσοφία με την λέξη έρωτας, εννοούμε όχι μόνο την γεννετήσια έλξη αλλά και πλήθος άλλων ψυχολογικών φαινομένων, δηλαδή η συμπάθεια προς πρόσωπα, πράγματα και ιδέες, οι ροπές προς ορισμένες πράξεις, η θυσία του εγώ για κάθε ηθική αρχή, η αλτρουιστική αγάπη της ανθρωπότητας χωρίς εθνικά όρια ή θρησκευτικές διαιρέσεις και η μυστικοπαθής λατρεία του θεού. Έτσι το περιεχόμενό του γίνεται δυσπροσδιόριστο και επιδέχεται διαφορετικές ερμηνείες.

Πρώτες θεωρητικές αντιλήψεις είναι ότι ο έρωτας είναι ο δημιουργός της αρμονίας μέσα στο χάος. «Νείκος και φιλότητα» δηλαδή απώθηση και έλξη (έρωτας) είναι οι γενικές αρχές του σύμπαντος κατά τον Εμπεδοκλή. «Δαίμων» είναι ο έρωτας, γιός του πόρου και της πενίας, κατά τον Πλάτωνα με αντικείμενο το «ωραίο», και σκοπό την «δημιουργία» δια του πνεύματος ή του σώματος. «Αγάπη» τον είπε ο Χριστιανισμός. Ο Καρτέσιος τον θεωρεί «πάθος ψυχής», και ο Σοπενχάουερ ως «θέληση» του είδους για την διαιώνιση. Ο Δαρβίνος μας λέει ότι το ωραίο στην φύση εξυπηρετεί την ερωτική λειτουργία και αντίθετα το ερωτικό ένστικτο δημιουργεί την ωραιότητα της μορφής των ζώων, των χρωμάτων και των σχημάτων των ανθών και των εντόμων. Τέλος ο Φρόυντ θεωρεί πως αιτία όλων των ψυχικών ασθενειών είναι η ερωτική επιθυμία που δεν ικανοποιήθηκε.

Με τον έρωτα ασχολήθηκε και ο λαός (πώς αλλιώς;). Μας τον παρουσιάζει προσωποποιημένον, μικρόν, ωραίον θεόν, να πληγώνει με τα βέλη του, όλους χωρίς εξαίρεση και χωρίς έλεος, που προκαλούν το γλυκό συναίσθημα της αγάπης  ανάμεικτο με πόνο. Τον θέλει δυνατό. Η αγάπη βράχους καταλεί και τα  θεριά μερώνει.

Είναι  αισθησιακος.         Από τα μάτια πιάνεται
                                           στα χείλη κατεβαίνει
                                          και από τα χείλη στην καρδιά
                                          ριζώνει και δεν βγαίνει.

Έχει πικρίες.                 Δεν είναι ο έρωτας ανθός
                                      μαζί του για να παίξεις
                                      μα είναι βάτος μ΄ αγκαθιές
                                      κι αλίμονό σου αν μπλέξεις.

Θέλει σοβαρότητα.     Η αγάπη θέλει φρόνηση
                                        θέλει ταπεινοσύνη
                                        θέλει λαγού περπατησιά
                                       αϊτού γληγοροσύνη.

Αφήνει ίχνη.               Με της αγάπης την φωτιά
                                     όποιος καεί δεν γιαίνει
                                     μα αν γιάνει και καμμιά φορά
                                     πάλι σημάδι μένει.

Είναι ένα ελάχιστο  δείγμα της λαϊκής μας ποίησης.

Έρωτας. Βουτιά χαμού στον βυθό του σύμπαντος και ανάσα ζωής στον ορίζοντα του ουρανού. Απολαύστε τον.

Σας χαιρετώ.

Εις το επανιδείν.

Μοιράσου το άρθρο:

Η APELA προτείνει

image