notification icon
Θα θέλατε να σας ενημερώνουμε για τα έκτακτα γεγονότα ;

Παπατσώρη: Αναρχία - Μια διαστρεβλωμένη ιδέα

slider_image
30-08-2021

Εκδηλώθηκε στην πνευματική και πολιτική ιστορία του ανθρώπου σε διάφορα στάδια

Γράφει η Ελένη Παπατσώρη

Αναρχία είναι το έλλειμμα κάθε αρχής δηλαδή το να μην υπάρχουν άρχοντες, το να μην υπακούμε σε άρχοντες. Η τάση για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτοδιάθεση του ατόμου χωρίς εξωτερικές επιδράσεις είναι ο αναρχισμός. Από αυτή την ανάγκη, της περισσότερης αυτονόμησης του ατόμου ξεκίνησε η πολιτική θεωρία της αναρχικής ιδεολογίας. Στρέφεται κυρίως κατά του κράτους διότι αυτό εκπροσωπεί την πιο οργανωμένη αρχή, δηλαδή απέναντι στην έννοια του κράτους ως ύπαρξη και όχι ως πολιτική πρακτική.

Εκδηλώθηκε στην πνευματική και πολιτική ιστορία του ανθρώπου σε διάφορα στάδια.

Α) Ασκητικός αναρχισμός: προκειμένου το άτομο να αποκτήσει ήθος η βάση θα είναι η αυστηρή εξάσκηση και η αυτονομία ο στόχος. Στην προσπάθεια αυτή το άτομο ως μέλος του συνόλου (Πλάτων) ή μεμονωμένα (Ζήνων) θα αποκτήσει αυτάρκεια όχι με αύξηση των αγαθών αλλά με περιορισμό των αναγκών του, δηλαδή την απόλυτη ολιγάρκεια. Οι νόμοι κατά συνέπεια δεν θα έρθουν απέξω αλλά από εσωτερική ανάγκη του καθενός με πρώτον την αγάπη για τον πλησίον και σε αυτήν θα στηριχτεί η κοινωνία του μέλλοντος.

Β) Θρησκευτικός αναρχισμός: είναι αυτός που υποστηρίζει πως το άτομο που πιστεύει στο θεό, συνταυτίζεται με αυτόν, ως υπέρτατη αρχή και απαλλάσσεται από κάθε αμαρτία, αφού μέσω αυτού ενεργεί ο θεός και έτσι φτάνουμε στο σημείο να μπορεί να χαρακτηριστεί ως θεμιτή και η εγκληματικότερη πράξη του. Σαν συνέχεια αυτού ο χριστιανικός αναρχισμός που τα αμαρτήματα του πνεύματος και της σάρκας τιμωρούνται (Τολστόι). Τότε πια η αγάπη του ταπεινού χριστιανού θα αντικαταστήσει το δίκαιο και το κράτος το οποίο στηρίζεται πάνω σε αυτό και τη βία.

Γ) Βιολογικός αναρχισμός: Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να υπάρχει αυτόνομα και να επιβάλλει τη θέλησή του μέχρι εκεί που φτάνει η δύναμή του (Max Stirner).

Στους ισχυρούς θα στηριχτεί η κοινωνία, περιφρονούμε την ηθική του οίκτου και της στοργής των αδυνάτων, λατρεύουμε την απόλυτη δύναμη απαλλαγμένοι από κάθε ηθική (Νίτσε). «όπου παύει να υπάρχει το κράτος εκεί αρχίζει να υπάρχει ο άνθρωπος»

Δ) Ιδεολογικός αναρχισμός: Ο άνθρωπος είναι απολύτως ηθικό ον και ότι το κακό προέρχεται από την επέμβαση του κράτους στην ατομική ελευθερία. Τα οικονομικά αγαθά πρέπει να κατανέμονται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι είναι δυνατόν να είναι ωφέλιμο. Προέκταση αυτού θεωρείται η βάση της ηθικής οικονομίας δηλαδή η ανταλλαγή ίσων αξιών, αλλιώς κάθε ανταλλαγή άνισων αξιών είναι αποτέλεσμα βίας. Το ημερομίσθιο που δεν ισοδυναμεί με την παραγωγή είναι βία. Μόνο έτσι θα εξασφαλιστεί η κοινωνική δικαιοσύνη. Απόλυτη ελευθερία του ατόμου σε σχέση με την επιλογή τρόπου και του χρόνου εργασίας. Δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση του ατόμου σε πλειοψηφία παρά μόνο αν υπάρχει σύμβαση, οικειοθελώς. Γι΄ αυτό αντικαθίστανται οι νόμοι από συμβάσεις, δεν υφίσταται συνεταιρισμός στην αγροτική παραγωγή παρά μόνο στην βιομηχανική και όταν όλοι οι εργαζόμενοι συμμετέχουν (Proudhon).

Ε) Συνδικαλιστικός αναρχισμός ο επαναστατικός: Η θεωρία που στοχεύει στην προαγωγή των εργατικών οργανώσεων σε αυτόνομους φορείς παραγωγής οι οποίοι στρέφονται κατά κάθε έννοιας κρατικής συγκέντρωσης και ενώ δεν δηλώνεται με απόλυτη σαφήνεια αλλά υπονοείται πως οι παραπάνω φορείς πρέπει να αποτελούν αυτόνομους φορείς πολιτικής εξουσίας.

ΣΤ) Κομμουνιστικός αναρχισμός: Τα πρώτα σημάδια του εμφανίστηκαν τον 2ο μ.χ. αιώνα με τον φιλόσοφο Καρποκράτη που πίστευε την κατάργηση της ιδιοκτησίας (κομμουνισμός) και δίδαξε την ισότητα των ατόμων και την ανεξαρτησία τους από κάθε εξωτερικό φραγμό. Νεότερος αναρχικός κομμουνιστής ο Bakunin που είναι εχθρικός στο κράτος και πρεσβεύει ελεύθερη κοινωνία που θα βασίζεται στην έμφυτη ανθρώπινη αλληλεγγύη. Επαναστατική καταστροφή κάθε είδους εξουσίας και όχι  επαναστατική κατάκτηση της εξουσίας (επαναστατικός Μαρξισμός). Η οικονομική βάση της κοινωνίας του είναι: α) κατάργηση της ιδιοκτησίας εκτός των καταναλώσιμων πραγμάτων β) το έδαφος και το κεφάλαιο ανήκουν σε εργατικές κοινότητες γ) τα μέλη των κοινοτήτων έχουν απόλυτη ελευθερία δ) οι ίδιες οι ενώσεις μπορεί να συνασπίζονται σε ευρύτερες τέτοιες χωρίς αναφορά στην κεντρική εξουσία. Αποκέντρωση. (σε αντίθεση με τον Μαρξισμό συγκέντρωση).

Εκείνος που συμπλήρωσε το θεωρητικό οικοδόμημα του Bakunin και συνέβαλε στο να εδραιωθεί στη συνείδηση των Γάλλων κυρίως αναρχικών είναι ο Krapotkin.

Επειδή ο αναρχισμός είναι η τάση για κατάργηση κάθε κρατικής τάξης υιοθετήθηκε το 1892 διεθνώς, η αναρχία (Ιδέες και πράξεις), να αντιμετωπίζονται ως κοινά και όχι ως πολιτικά εγκλήματα.

Αναρχία: ιδεολογική έκφραση που η εφαρμογή της μπορεί να  πραγματοποιηθεί σε επίπεδο ατόμου (ασκητικά), όμως σε επίπεδο ατόμου μέρους του κοινωνικού συνόλου είναι σχεδόν ανέφικτη. Η λέξη σχεδόν αναφέρεται στο «πείραμα» που γίνεται σήμερα σε νησί της Ισλανδίας. Ας αποκτήσουμε την γνώση για αυτήν, με νηφάλιο προβληματισμό και μη φοβικό διάλογο.

Μας ισχυροποιεί!

Σας χαιρετώ

Εις το επανιδείν.

Γράφει η Ελένη Παπατσώρη

Αναρχία είναι το έλλειμμα κάθε αρχής δηλαδή το να μην υπάρχουν άρχοντες, το να μην υπακούμε σε άρχοντες. Η τάση για όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αυτοδιάθεση του ατόμου χωρίς εξωτερικές επιδράσεις είναι ο αναρχισμός. Από αυτή την ανάγκη, της περισσότερης αυτονόμησης του ατόμου ξεκίνησε η πολιτική θεωρία της αναρχικής ιδεολογίας. Στρέφεται κυρίως κατά του κράτους διότι αυτό εκπροσωπεί την πιο οργανωμένη αρχή, δηλαδή απέναντι στην έννοια του κράτους ως ύπαρξη και όχι ως πολιτική πρακτική.

Εκδηλώθηκε στην πνευματική και πολιτική ιστορία του ανθρώπου σε διάφορα στάδια.

Α) Ασκητικός αναρχισμός: προκειμένου το άτομο να αποκτήσει ήθος η βάση θα είναι η αυστηρή εξάσκηση και η αυτονομία ο στόχος. Στην προσπάθεια αυτή το άτομο ως μέλος του συνόλου (Πλάτων) ή μεμονωμένα (Ζήνων) θα αποκτήσει αυτάρκεια όχι με αύξηση των αγαθών αλλά με περιορισμό των αναγκών του, δηλαδή την απόλυτη ολιγάρκεια. Οι νόμοι κατά συνέπεια δεν θα έρθουν απέξω αλλά από εσωτερική ανάγκη του καθενός με πρώτον την αγάπη για τον πλησίον και σε αυτήν θα στηριχτεί η κοινωνία του μέλλοντος.

Β) Θρησκευτικός αναρχισμός: είναι αυτός που υποστηρίζει πως το άτομο που πιστεύει στο θεό, συνταυτίζεται με αυτόν, ως υπέρτατη αρχή και απαλλάσσεται από κάθε αμαρτία, αφού μέσω αυτού ενεργεί ο θεός και έτσι φτάνουμε στο σημείο να μπορεί να χαρακτηριστεί ως θεμιτή και η εγκληματικότερη πράξη του. Σαν συνέχεια αυτού ο χριστιανικός αναρχισμός που τα αμαρτήματα του πνεύματος και της σάρκας τιμωρούνται (Τολστόι). Τότε πια η αγάπη του ταπεινού χριστιανού θα αντικαταστήσει το δίκαιο και το κράτος το οποίο στηρίζεται πάνω σε αυτό και τη βία.

Γ) Βιολογικός αναρχισμός: Κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα να υπάρχει αυτόνομα και να επιβάλλει τη θέλησή του μέχρι εκεί που φτάνει η δύναμή του (Max Stirner).

Στους ισχυρούς θα στηριχτεί η κοινωνία, περιφρονούμε την ηθική του οίκτου και της στοργής των αδυνάτων, λατρεύουμε την απόλυτη δύναμη απαλλαγμένοι από κάθε ηθική (Νίτσε). «όπου παύει να υπάρχει το κράτος εκεί αρχίζει να υπάρχει ο άνθρωπος»

Δ) Ιδεολογικός αναρχισμός: Ο άνθρωπος είναι απολύτως ηθικό ον και ότι το κακό προέρχεται από την επέμβαση του κράτους στην ατομική ελευθερία. Τα οικονομικά αγαθά πρέπει να κατανέμονται έτσι ώστε να εξασφαλίζεται ότι είναι δυνατόν να είναι ωφέλιμο. Προέκταση αυτού θεωρείται η βάση της ηθικής οικονομίας δηλαδή η ανταλλαγή ίσων αξιών, αλλιώς κάθε ανταλλαγή άνισων αξιών είναι αποτέλεσμα βίας. Το ημερομίσθιο που δεν ισοδυναμεί με την παραγωγή είναι βία. Μόνο έτσι θα εξασφαλιστεί η κοινωνική δικαιοσύνη. Απόλυτη ελευθερία του ατόμου σε σχέση με την επιλογή τρόπου και του χρόνου εργασίας. Δεν αναγνωρίζεται καμία υποχρέωση του ατόμου σε πλειοψηφία παρά μόνο αν υπάρχει σύμβαση, οικειοθελώς. Γι΄ αυτό αντικαθίστανται οι νόμοι από συμβάσεις, δεν υφίσταται συνεταιρισμός στην αγροτική παραγωγή παρά μόνο στην βιομηχανική και όταν όλοι οι εργαζόμενοι συμμετέχουν (Proudhon).

Ε) Συνδικαλιστικός αναρχισμός ο επαναστατικός: Η θεωρία που στοχεύει στην προαγωγή των εργατικών οργανώσεων σε αυτόνομους φορείς παραγωγής οι οποίοι στρέφονται κατά κάθε έννοιας κρατικής συγκέντρωσης και ενώ δεν δηλώνεται με απόλυτη σαφήνεια αλλά υπονοείται πως οι παραπάνω φορείς πρέπει να αποτελούν αυτόνομους φορείς πολιτικής εξουσίας.

ΣΤ) Κομμουνιστικός αναρχισμός: Τα πρώτα σημάδια του εμφανίστηκαν τον 2ο μ.χ. αιώνα με τον φιλόσοφο Καρποκράτη που πίστευε την κατάργηση της ιδιοκτησίας (κομμουνισμός) και δίδαξε την ισότητα των ατόμων και την ανεξαρτησία τους από κάθε εξωτερικό φραγμό. Νεότερος αναρχικός κομμουνιστής ο Bakunin που είναι εχθρικός στο κράτος και πρεσβεύει ελεύθερη κοινωνία που θα βασίζεται στην έμφυτη ανθρώπινη αλληλεγγύη. Επαναστατική καταστροφή κάθε είδους εξουσίας και όχι  επαναστατική κατάκτηση της εξουσίας (επαναστατικός Μαρξισμός). Η οικονομική βάση της κοινωνίας του είναι: α) κατάργηση της ιδιοκτησίας εκτός των καταναλώσιμων πραγμάτων β) το έδαφος και το κεφάλαιο ανήκουν σε εργατικές κοινότητες γ) τα μέλη των κοινοτήτων έχουν απόλυτη ελευθερία δ) οι ίδιες οι ενώσεις μπορεί να συνασπίζονται σε ευρύτερες τέτοιες χωρίς αναφορά στην κεντρική εξουσία. Αποκέντρωση. (σε αντίθεση με τον Μαρξισμό συγκέντρωση).

Εκείνος που συμπλήρωσε το θεωρητικό οικοδόμημα του Bakunin και συνέβαλε στο να εδραιωθεί στη συνείδηση των Γάλλων κυρίως αναρχικών είναι ο Krapotkin.

Επειδή ο αναρχισμός είναι η τάση για κατάργηση κάθε κρατικής τάξης υιοθετήθηκε το 1892 διεθνώς, η αναρχία (Ιδέες και πράξεις), να αντιμετωπίζονται ως κοινά και όχι ως πολιτικά εγκλήματα.

Αναρχία: ιδεολογική έκφραση που η εφαρμογή της μπορεί να  πραγματοποιηθεί σε επίπεδο ατόμου (ασκητικά), όμως σε επίπεδο ατόμου μέρους του κοινωνικού συνόλου είναι σχεδόν ανέφικτη. Η λέξη σχεδόν αναφέρεται στο «πείραμα» που γίνεται σήμερα σε νησί της Ισλανδίας. Ας αποκτήσουμε την γνώση για αυτήν, με νηφάλιο προβληματισμό και μη φοβικό διάλογο.

Μας ισχυροποιεί!

Σας χαιρετώ

Εις το επανιδείν.

Μοιράσου το άρθρο:

Η APELA προτείνει

image