Η αποτίμηση της επίσκεψης Ρούμπιο και η νέα εποχή στις σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ – Τι ειπώθηκε για Τουρκία και F35

Ιδιαίτερα θετική είναι η πρώτη αποτίμηση της ελληνικής διπλωματίας για την επίσκεψη του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα, με την ενεργειακή συνεργασία, την αμυντική σχέση, τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – ΗΠΑ να βρίσκονται στο επίκεντρο των επαφών του.

Σύμφωνα με ανώτατη διπλωματική πηγή, ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στις επανειλημμένες αναφορές του Ρούμπιο στην αναβαθμισμένη στρατηγική σχέση των δύο χωρών, αλλά και στο υψηλό επίπεδο των διμερών σχέσεων και στις προοπτικές περαιτέρω εμβάθυνσής τους.

Στις συζητήσεις κυριάρχησαν, παράλληλα, οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, με την Αθήνα να διαπιστώνει σύμπτωση συμφερόντων Ελλάδας και ΗΠΑ σε μια σειρά από ζητήματα. Στο πλαίσιο αυτό, ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον ρόλο της Ελλάδας ως πυλώνα σταθερότητας και ασφάλειας, αλλά και ως παράγοντα ενεργειακής ασφάλειας για την Ευρώπη και διαφοροποίησης των ενεργειακών πηγών.

Η αμερικανική δέσμευση για τα ενεργειακά έργα

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνει η ελληνική πλευρά στις δηλώσεις του Μάρκο Ρούμπιο για τα ενεργειακά projects που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Όπως ανέφερε η ανώτατη διπλωματική πηγή, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε τουλάχιστον τρεις φορές στην απόλυτη αμερικανική δέσμευση για τη συνέχιση και την ολοκλήρωση των συγκεκριμένων έργων.

Η αναφορά αυτή θεωρείται από την Αθήνα σημαντική, καθώς συνδέεται με τον ευρύτερο ρόλο που αποδίδουν οι ΗΠΑ στην Ελλάδα ως κόμβο ενεργειακής ασφάλειας και διαφοροποίησης για την Ευρώπη.

Στο επίκεντρο και η νέα αμυντική συμφωνία

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στην αμυντική συνεργασία Ελλάδας και ΗΠΑ. Οι λεπτομέρειες αναμένεται να δοθούν από το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ωστόσο, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, το ποσό των 4 δισ. δολαρίων αφορά παλαιό και νέο ΕΜΠΑΕ, σε ορίζοντα περίπου 20 ετών.

Στο πλαίσιο αυτό περιλαμβάνονται τα F-16 Viper και τα F-35, μαζί με τον εξοπλισμό τους, καθώς και υποστήριξη σε διάφορα εξοπλιστικά προγράμματα, στα οποία συμμετέχει η Ελλάδα.

Τι ισχύει για το καλώδιο και τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο

Στη συζήτηση με την ανώτατη διπλωματική πηγή τέθηκε και το περιεχόμενο της συνέντευξης που παραχώρησε ο Μάρκο Ρούμπιο στην «Καθημερινή», καθώς και το ενδεχόμενο αμερικανικής αντίδρασης σε περίπτωση προβλημάτων στην Ανατολική Μεσόγειο κατά την επανέναρξη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου.

Σύμφωνα με την ίδια πηγή, η αμερικανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι το συγκεκριμένο ζήτημα δεν είναι αντικείμενο δημόσιας συζήτησης, θέση που ο Ρούμπιο επανέλαβε αρκετές φορές.

Από την πλευρά της Αθήνας επισημαίνεται ότι δεν έχει υπάρξει συζήτηση με την Τουρκία για τις λεπτομέρειες της επανέναρξης των ερευνών. Όπως εξηγείται, προηγείται μια τυπική διαδικασία: η εταιρεία που έχει αναλάβει το έργο θα πρέπει να ναυλώσει το πλοίο και να υποβάλει το σχετικό αίτημα για την άδεια διεξαγωγής των ερευνών.

Μετά την έγκριση της άδειας, θα ακολουθήσει η έκδοση της σχετικής NAVTEX.

Η ελληνική πλευρά, σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, είναι έτοιμη να κινήσει τη διαδικασία μόλις υποβληθεί το σχετικό αίτημα από τη γαλλική εταιρεία που διαχειρίζεται το έργο.

Η Αθήνα για τα F-35 και την Τουρκία

Στο επίκεντρο βρέθηκε και το ζήτημα της πιθανής πώλησης F-35 στην Τουρκία. Η ελληνική πλευρά ξεκαθαρίζει ότι δεν παρεμβαίνει ούτε επιδιώκει να παρέμβει στη σχέση των Ηνωμένων Πολιτειών με έναν πιθανό πελάτη τους, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η Τουρκία αποτελεί συμπαραγωγό στο πρόγραμμα των F-35.

Παράλληλα, επαναλαμβάνεται η θέση που εξέφρασε και ο Μάρκο Ρούμπιο: υπάρχει ρητή νομοθετική δέσμευση στις ΗΠΑ που συνδέει την παράδοση F-35 στην Τουρκία με την επίλυση του ζητήματος των S-400.

Η ελληνική θέση για πιθανή δύναμη στο Ορμούζ

Τέλος, σε ερωτήσεις για το ενδεχόμενο συμμετοχής της Ελλάδας σε δύναμη στην περιοχή του Ορμούζ, διευκρινίστηκε ότι η Αθήνα θα μπορούσε να εξετάσει μια τέτοια συμμετοχή μόνο εφόσον υπάρξει βιώσιμη διεθνής διαδικασία και συναίνεση όλων των πλευρών, ώστε να μην δημιουργηθούν ζητήματα ασφάλειας.

Το ελληνικό ενδιαφέρον συνδέεται, σύμφωνα με τη διπλωματική πηγή, τόσο με το μέγεθος του ελληνικού εμπορικού στόλου όσο και με τη σημασία της ομαλής λειτουργίας της παγκόσμιας εφοδιαστικής αλυσίδας, η οποία δεν αφορά μόνο τις χώρες της περιοχής αλλά τη διεθνή κοινότητα συνολικά.

Ρεπορτάζ: Νίκος Μελέτης