ΣτΕ: Αποζημιώσεις σε πολίτες για ζημιές σε ακίνητα, χτισμένα σε ρέματα και είχαν παράνομες οικοδομικές άδειες

Με δύο αποφάσεις κατόπιν δύο αιτήσεων αναίρεσης αποφάσεων του Διοικητικού Εφετείου Πειραιά, το Συμβούλιο της Επικρατείας «καλεί» το δημόσιο και συγκεκριμένα τους δήμους και τις περιφέρειες να αποζημιώσουν τους ιδιώτες και ιδιοκτήτες γης για ζημιές σε ακίνητα τους, χτισμένα σε ρέματα, για τα οποία έχουν εκδοθεί παράνομες οικοδομικές άδειες. 

Πρόκειται για αντιστροφή προηγούμενης νομολογίας του ΣτΕ. Με τις υπ΄ αριθμόν 1177 και 1281/2026 αποφάσεις του, το ΣτΕ έκρινε ότι το Δημόσιο και συγκεκριμένα οι περιφέρειες και οι Δήμοι υποχρεούνται να αποζημιώσουν ιδιώτες, όπως είναι ιδιοκτήτες, συνιδιοκτήτες και εργολάβους, για τις ζημίες που υπέστησαν εξαιτίας παράνομων πράξεων της διοίκησης των ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού σε παραρεμάτιες περιοχές εντός ρυμοτομικού σχεδίου.

Σύμφωνα με το σκεπτικό των συμβούλων Επικρατείας, η δόμηση ή η τακτοποίηση ιδιοκτησιών σε παραρεμάτιες περιοχές, επιτρέπεται αποκλειστικά εφόσον έχει προηγηθεί οριστική οριοθέτηση του ρέματος. Κατά συνέπεια, οι «προσωρινές» οριοθετήσεις που βασίζονται στον Κτιριοδομικό Κανονισμό κρίθηκαν παράνομες, καθώς εκδίδονται χωρίς να υπάρχει η  απαραίτητη νομοθετική εξουσιοδότηση. 

Σύμφωνα με τους συμβούλους Επικρατείας οι  σχετικές πολεοδομικές διατάξεις «αποσκοπούν στην προστασία ατομικών δικαιωμάτων ή συμφερόντων των ιδιωτών, διότι επιτρέπουν την έκδοση πράξης εφαρμογής ρυμοτομικού σχεδίου, προσκύρωσης, τακτοποίησης και αναλογισμού αποζημίωσης, καθώς και άδειας ανέγερσης οικοδομικής σε παραρεμάτιο ακίνητο υπό την προϋπόθεση ότι έχει προηγηθεί οριστική οριοθέτηση».

Ρεπορτάζ: Άννα Βλαχοπαναγιώτη