Όσα χρειάζονται τα παιδιά και όσα αντέχουν οι γονείς
Ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια στα μαθηματικά. Ένα άλλο θέλει να μάθει μουσική. Μια οικογένεια ψάχνει παιδικό σταθμό. Μια άλλη προσπαθεί να καλύψει το κόστος της ψυχολογικής υποστήριξης του εφήβου της. Οι ανάγκες είναι διαφορετικές, αλλά η ερώτηση πολύ συνηθισμένη: μπορούμε να το πληρώσουμε;
Ως γονείς, καλούμαστε να εξασφαλίσουμε χρόνο, χρήματα και στήριξη για καθετί που μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά μας. Χρειάζεται να δούμε τι προσφέρει το σχολείο της γειτονιάς, πού μπορεί να χρειαστούν επιπλέον βοήθεια και πώς θα οργανώσουμε τις μετακινήσεις και τη φροντίδα τους. Κάθε φορά σκεφτόμαστε τι χρειάζονται τα παιδιά μας και τι αντέχουμε οικονομικά.
Η αγωνία να μη στερήσουμε μια ευκαιρία
Ως γονείς, αφιερώνουμε χρόνο και χρήματα στη μάθηση, στις δραστηριότητες και στη φροντίδα των παιδιών μας, προσπαθώντας να τους δώσουμε περισσότερες ευκαιρίες. Πόσο τα ωφελούν όμως όσα τους προσφέρουμε και πότε φτάνουμε στην υπερβολή;
Μπορεί να βλέπουμε ότι το παιδί μας κουράζεται, αλλά να διστάζουμε να περιορίσουμε τις δραστηριότητές του, μήπως του στερήσουμε κάτι σημαντικό. Την ίδια στιγμή, ακούμε ότι το γεμάτο πρόγραμμα και η υπερβολική παρέμβαση μπορεί να το πιέζουν.
Πολλοί γονείς πιστεύουμε ότι πρέπει να κάνουμε όσο περισσότερα μπορούμε για τα παιδιά μας, αλλά δεν διαθέτουμε όλοι τον ίδιο χρόνο και τα ίδια χρήματα. Κι ενώ η οργάνωση της καθημερινότητάς τους απαιτεί ήδη μεγάλη προσπάθεια, συχνά αναρωτιόμαστε μήπως δεν κάνουμε αρκετά.
Οι συνθήκες κάνουν διαφορά
Οι συνθήκες μέσα στις οποίες μεγαλώνουν τα παιδιά μπορούν να επηρεάσουν την πορεία τους. Έρευνες από τις ΗΠΑ για τις γειτονιές όπου μεγαλώνουν και τη συμμετοχή τους σε προσχολικά προγράμματα δείχνουν ότι τα οφέλη μπορούν να διαρκέσουν και μετά την ενηλικίωσή τους.
Οι καλοί εκπαιδευτικοί, η βοήθεια στα μαθήματα και η καθοδήγηση για τις σπουδές μπορούν να βοηθήσουν ένα παιδί να αντιμετωπίσει δυσκολίες και να προχωρήσει. Αντίστοιχα, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και ψυχολογικής υποστήριξης μπορεί να του εξασφαλίσει τη φροντίδα που χρειάζεται. Οι αθλητικές και καλλιτεχνικές δραστηριότητες του δίνουν τη δυνατότητα να δοκιμάσει πράγματα και να ανακαλύψει ενδιαφέροντα.
Όλα αυτά δεν χρειάζεται να γίνονται ταυτόχρονα. Έχει όμως σημασία να είναι διαθέσιμα όταν ένα παιδί χρειάζεται βοήθεια ή θέλει να ασχοληθεί με κάτι που το ενδιαφέρει. Το εάν θα μπορέσει να το κάνει εξαρτάται συχνά από το τι προσφέρεται κοντά του και τι μπορεί να εξασφαλίσει η οικογένειά του.
Τα παιδιά που μεγαλώνουν σε πιο προνομιούχες οικογένειες έχουν συχνά περισσότερες δυνατότητες να βρουν βοήθεια στα μαθήματα, να συνεχίσουν τις σπουδές τους και να καλλιεργήσουν τα ενδιαφέροντά τους. Σημασία έχουν επίσης η μόρφωση των γονιών και ο χρόνος που αφιερώνουν στα παιδιά τους
Αυτά τα πλεονεκτήματα μπορούν να ανοίξουν περισσότερες επιλογές στις σπουδές και αργότερα στην εργασία. Αντίστοιχα, όταν μια ανάγκη μένει ακάλυπτη, οι συνέπειες μπορεί να ακολουθούν το παιδί για χρόνια. Δηλαδή, οι οικονομικές και μορφωτικές διαφορές ανάμεσα στις οικογένειες μπορούν να περνούν από τη μία γενιά στην επόμενη.
Βοήθεια χωρίς να γεμίζει κάθε ώρα
Το να προσφέρουμε στα παιδιά μας βοήθεια και ευκαιρίες δεν σημαίνει ότι πρέπει να ελέγχουμε κάθε τους βήμα ή να γεμίζουμε το πρόγραμμά τους. Μπορούμε να στηρίζουμε τη μάθηση και τα ενδιαφέροντά τους, αφήνοντάς τους χρόνο για παιχνίδι, φίλους, ξεκούραση και πράγματα που επιλέγουν μόνα τους.
Σχετικό θέμα: Αφήστε τα παιδιά να αποτύχουν
Χρειάζεται να ακούμε και πώς αισθάνονται τα ίδια. Μια δραστηριότητα που κάποτε τους άρεσε μπορεί να τα κουράζει ή να μη χωρά πια στην καθημερινότητά τους. Η δυνατότητα να δοκιμάσουν κάτι δεν χρειάζεται να μετατρέπεται σε υποχρέωση να συνεχίσουν με κάθε κόστος. Ούτε κάθε ελεύθερη ώρα είναι μια χαμένη ευκαιρία που πρέπει να καλύψουμε.
Δεν έχουμε όλες οι οικογένειες τις ίδιες επιλογές
Δεν είναι πάντα δική μας επιλογή το πόση βοήθεια θα προσφέρουμε στα παιδιά μας. Μπορεί να βλέπουμε ότι χρειάζονται ενίσχυση στα μαθήματα ή να θέλουμε να τα γράψουμε σε μια δραστηριότητα, αλλά να μην μπορούμε να καλύψουμε το κόστος ή τις μετακινήσεις.
Η κοινωνιολόγος Ανέτ Λαρό (Annette Lareau), στο βιβλίο της «Άνισες παιδικές ηλικίες» (Unequal Childhoods), περιγράφει πώς η κοινωνική τάξη επηρεάζει την ανατροφή. Οι γονείς της μεσαίας τάξης οργανώνουν περισσότερο τον χρόνο των παιδιών, επιλέγοντας δραστηριότητες που καλλιεργούν τα ταλέντα και τις δεξιότητές τους. Στις εργατικές και φτωχότερες οικογένειες, τα παιδιά έχουν συνήθως περισσότερο χρόνο για ελεύθερο παιχνίδι, ενώ οι γονείς δίνουν βάρος στην εξασφάλιση τροφής, στέγης και καθημερινής φροντίδας.
Κάθε προσέγγιση έχει πλεονεκτήματα και δυσκολίες. Ένα γεμάτο πρόγραμμα μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες, αλλά και πίεση. Ο ελεύθερος χρόνος αφήνει περιθώρια για πρωτοβουλία και ανεξαρτησία, χωρίς όμως να εξασφαλίζει πρόσβαση σε βοήθεια όταν αυτή χρειάζεται. Οι διαφορές αυτές δεν μετρούν την αγάπη των γονιών. Δείχνουν ότι μεγαλώνουμε τα παιδιά μας μέσα σε διαφορετικές συνθήκες και με άνισες δυνατότητες.
Πόσα μπορεί να αναλάβει μόνη της μια οικογένεια;
Ακόμη κι όταν έχουμε κάποια οικονομική άνεση, δεν μπορούμε να καλύψουμε τα πάντα. Μπορεί να χρειαστεί να διαλέξουμε ανάμεσα στα μαθήματα μουσικής και στη βοήθεια στα μαθηματικά ή να αφήσουμε πίσω μια ανάγκη του ενός παιδιού για να καλύψουμε μια πιο επείγουσα ανάγκη του άλλου.
Γι’ αυτό έχει σημασία τι προσφέρει η πολιτεία. Ένας δημόσιος παιδικός σταθμός, δωρεάν βοήθεια στα μαθήματα, ένας ψυχολόγος στο σχολείο ή προσιτές αθλητικές και καλοκαιρινές δραστηριότητες μπορούν να ελαφρύνουν την καθημερινότητά μας και να εξασφαλίσουν στα παιδιά υποστήριξη που διαφορετικά μπορεί να στερούνταν. Οι άδειες με αποδοχές μάς επιτρέπουν επίσης να είμαστε κοντά τους χωρίς να χάνουμε το εισόδημά μας.
Καλό θα ήταν κάθε οικογένεια να μη χρειάζεται να σηκώνει μόνη της όλο το βάρος. Τα παιδιά χρειάζεται να μπορούν να βρίσκουν βοήθεια όταν τη χρειάζονται, ακόμη κι όταν εμείς δεν μπορούμε να την πληρώσουμε.
Με πληροφορίες από: The Atlantic
