Μια νέα προσπάθεια για να βγει από το παρατεταμένο αδιέξοδο η αποκατάσταση του Ξενία Σπάρτης προωθεί η δημοτική αρχή του Μιχάλη Βακαλόπουλου, θέτοντας το ιστορικό κτίριο ξανά στο επίκεντρο του σχεδιασμού για την αξιοποίηση της δημοτικής περιουσίας.
Η Δημοτική Επιτροπή Σπάρτης συμπεριέλαβε στην ημερήσια διάταξη της συνεδρίασης της Τρίτης 20 Οκτωβρίου 2026 την έγκριση προμελετών, τη διαδικασία δημοπράτησης και την υποβολή νέας πρότασης χρηματοδότησης για την αποκατάσταση και ενεργειακή αναβάθμιση του κτιρίου.
Η νέα πρωτοβουλία αποτελεί μια σημαντική κίνηση για ένα έργο που απασχολεί τη Σπάρτη εδώ και πολλά χρόνια, αλλά εξακολουθεί να παραμένει ανολοκλήρωτο, παρά τις προηγούμενες εξαγγελίες, χρηματοδοτικές εγκρίσεις και διοικητικές αποφάσεις.
Η νέα πρόταση της δημοτικής αρχής
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Δήμου Σπάρτης, η νέα πρόταση αφορά την «Αποκατάσταση και Ενεργειακή Αναβάθμιση Ξενία Σπάρτης για τη λειτουργία του ως διοικητικό κέντρο του Δήμου Σπάρτης».
Η χρηματοδότηση επιδιώκεται μέσω του Τομεακού Προγράμματος Ανάπτυξης του Υπουργείου Εσωτερικών 2026–2030, στο πλαίσιο της πρόσκλησης για την αξιοποίηση του κτιριακού αποθέματος των δήμων και την αστική αναζωογόνηση.
Με αυτή την επιλογή, η δημοτική αρχή επιχειρεί να δώσει στο Ξενία συγκεκριμένο λειτουργικό προορισμό, συνδέοντας την αποκατάσταση ενός σημαντικού δημόσιου κτιρίου με τις ανάγκες στέγασης δημοτικών υπηρεσιών.
Εφόσον εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση και προχωρήσουν οι απαραίτητες διαδικασίες, η παρέμβαση θα μπορούσε να συμβάλει τόσο στη διάσωση του κτιρίου όσο και στη βελτίωση των υποδομών διοίκησης του Δήμου.
Από την ένταξη του 2017 στις εκκρεμότητες των επόμενων ετών
Η ιστορία του έργου δεν ξεκινά σήμερα.
Στις 26 Μαΐου 2017, επί δημαρχίας Ευάγγελου Βαλιώτη, είχε εγκριθεί η ένταξη της βιοκλιματικής αναβάθμισης του Ξενία στο επιχειρησιακό πρόγραμμα ΥΜΕΠΕΡΑΑ 2014–2020, με αρχική δημόσια δαπάνη 2 εκατομμυρίων ευρώ.
Ο τότε σχεδιασμός προέβλεπε τη μετατροπή του πρώην ξενοδοχείου σε κέντρο πολιτιστικών, τουριστικών και διοικητικών δραστηριοτήτων.
Στα χρόνια που ακολούθησαν, ωστόσο, η διαδρομή του έργου αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη.
Κατά τη δημοτική περίοδο 2019 – 2023, με δήμαρχο τον Πέτρο Δούκα, το Ξενία δεν παραδόθηκε ως ολοκληρωμένο και λειτουργικό κτίριο, παρά την πρόοδο που είχε προηγηθεί σε επίπεδο μελετών, χρηματοδότησης και συμβατικών διαδικασιών.
Μάλιστα, από τις επίσημες αποφάσεις του Δήμου προκύπτει ότι στις 29 Αυγούστου 2023, η τότε Οικονομική Επιτροπή συγκρότησε ειδική επιτροπή προκειμένου να εξετάσει το βάσιμο απαιτήσεων αποζημίωσης που είχε υποβάλει ο ανάδοχος του έργου.
Πρόκειται για ένα χαρακτηριστικό στοιχείο των διοικητικών και συμβατικών εκκρεμοτήτων που είχαν προκύψει στην πορεία υλοποίησης.
Το γεγονός ότι ένα έργο με εξασφαλισμένη αρχική ένταξη από το 2017 παρέμεινε ανολοκλήρωτο έως το τέλος της δημοτικής θητείας Δούκα αποτελεί εύλογο αντικείμενο κριτικής και απολογισμού.
Η ανάκληση της προηγούμενης χρηματοδοτικής ένταξης
Η χρηματοδοτική πορεία του Ξενία παρουσίασε νέα εξέλιξη το 2026.
Με επίσημη απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ανακλήθηκε η προηγούμενη ένταξη του έργου, το οποίο είχε κωδικό ΟΠΣ 5001267.
Η απόφαση εντάχθηκε σε ευρύτερη διαδικασία ανάκλησης συνολικά 32 πράξεων του προγράμματος ΥΜΕΠΕΡΑΑ 2014–2020, λόγω αδυναμίας συμπερίληψής τους στην έκθεση κλεισίματος της συγκεκριμένης προγραμματικής περιόδου.
Το υπουργικό έγγραφο προβλέπει δυνατότητα μελλοντικής επανεξέτασης των έργων, ανάλογα με τους στόχους και τη διαθεσιμότητα χρηματοδοτικών πόρων.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις δυσκολίες που αντιμετώπισε ο αρχικός χρηματοδοτικός σχεδιασμός, χωρίς από μόνη της να τεκμηριώνει αποκλειστική ευθύνη κάποιας δημοτικής διοίκησης.
Η προσπάθεια να δοθεί οριστική λύση
Η σημερινή δημοτική αρχή δεν ξεκινά από μηδενική βάση, καθώς παραλαμβάνει ένα έργο με πολυετές ιστορικό και σημαντικές εκκρεμότητες.
Τον Ιούλιο του 2025, η Δημοτική Επιτροπή είχε εγκρίνει την υποβολή πρότασης για τη δεύτερη φάση της αρχικής βιοκλιματικής αναβάθμισης.
Σύμφωνα με την επίσημη δεύτερη τροποποίηση της πράξης, η δημόσια δαπάνη της Α΄ Φάσης οριστικοποιήθηκε στα 232.191,65 ευρώ, ενώ προβλεπόταν η συνέχιση και ολοκλήρωση του έργου μέσω του προγράμματος ΠΕΚΑ 2021–2027.
Πλέον, με τη νέα πρωτοβουλία του Οκτωβρίου 2026, η διοίκηση Βακαλόπουλου επιδιώκει μια διαφορετική χρηματοδοτική διαδρομή, προσανατολισμένη στην αξιοποίηση του κτιρίου ως διοικητικού κέντρου.
Η συγκεκριμένη επιλογή δείχνει την πρόθεση της δημοτικής αρχής να συνδέσει την αποκατάσταση του Ξενία με μια σαφή δημοτική ανάγκη και να αναζητήσει διαθέσιμους πόρους για την υλοποίησή της.
Το άρθρο έχει δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη ΑΙ της APELA
