Νέα παρέμβαση στον δημόσιο διάλογο που άνοιξε μετά τα αποκαλυπτήρια της προτομής του ήρωα ιατρού Χρήστου Καρβούνη στη Σπάρτη κάνει ο Πατριωτικός Σύνδεσμος Λακωνίας, με ανακοίνωσή του που εκδόθηκε στις 14 Μαΐου 2026. Η παρέμβαση έρχεται μετά την τελετή της Κυριακής 10 Μαΐου και τις αντιδράσεις που ακολούθησαν σχετικά με τον τρόπο παρουσίασης της ιστορικής διαδρομής και της πολιτικής ταυτότητας του Χρήστου Καρβούνη.

Στην ανακοίνωσή του, ο Πατριωτικός Σύνδεσμος Λακωνίας ασκεί κριτική τόσο στην αναφορά του ΕΑΜ στο μνημείο όσο και στη γενικότερη σύνδεση του Χρήστου Καρβούνη με την ΕΑΜική Αντίσταση, ζητώντας να επανέλθει το θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο Σπάρτης και να αφαιρεθεί η σχετική αναφορά από το μνημείο.

Ακολουθεί η ανακοίνωση του Πατριωτικού Συνδέσμου Λακωνίας:

Μετά από πολύμηνη αναβολή τελικά πραγματοποιήθηκαν την περασμένη Κυριακή στην Σπάρτη τα αποκαλυπτήρια της προτομής τού ήρωα και εθνομάρτυρα γιατρού Χρήστου Καρβούνη. Τώρα που κατάκατσε ο κουρνιαχτός από τα τεκταινόμενα, ήρθε η ώρα να (ξανα)θυμίσουμε κάποιες πικρές αλήθειες στις οποίες είχαμε σταθεί και στην πρώτη ανακοίνωσή μας τον περασμένο Νοέμβριο, όταν ξεκινήσαμε τον δημόσιο διάλογο για την υπόθεση τού συγκεκριμένου μνημείου.

Λέγαμε τότε και ξαναλέμε και τώρα:

“Η τοποθέτηση της προτομής τού εθνομάρτυρα ιατρού Χρήστου Καρβούνη στην Σπάρτη -ενός εκ των 118 τραγικά εκτελεσθέντων Σπαρτιατών στο Μονοδέντρι, τον Νοέμβριο του 1943, από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής-, και μάλιστα στο συγκεκριμένο κεντρικό σημείο της Λακωνικής πρωτεύουσας, αντίκρυ στην παλαιά κλινική του, επί της οδού Κωνσταντίνου Παλαιολόγου, χαίρει του επαίνου και της εγκρίσεως του συνόλου της λακωνικής κοινωνίας.

Ο Χρήστος Καρβούνης αποτελεί προσωπικότητα/πρότυπο και καύχημα για όλους τους Λάκωνες Πατριώτες και όλους τους Έλληνες, τόσο για την συγκινητική πορεία της γεμάτης προσφορά ζωής του, την αντιστασιακή του δράση, όσο και το συγκλονιστικό πρόωρο τέλος του.

Παρατηρώντας όμως την στήλη που εκτός της προτομής συμπληρώνει το μνημείο προς τιμήν του βλέπουμε να υπάρχει αναφορά στο ΕΑΜ, την οργάνωση που μαζί με τον ΕΛΑΣ, την ΕΠΟΝ, την ΟΠΛΑ, απετέλεσαν την “αντιστασιακή”, “εθνικοαπελευθερωτική” βιτρίνα του ΚΚΕ στην προσπάθειά του να καταλάβει την εξουσία, πάντα με την απόλυτη καθοδήγηση της Σοβιετίας Και την πρακτική ενίσχυση των Άγγλων, αλλά με τελικό αποτέλεσμα τους ποταμούς αίματος Ελλήνων, έτσι που κάθε πραγματικός Πατριώτης που είχε σπεύσει τότε να ενταχθεί στις τάξεις τους, όταν καταλάβαινε Τι και Ποιος κρυβόταν πίσω από την βιτρίνα του ΕΑΜ γύριζε την πλάτη, αν βέβαια... προλάβαινε!!!

Πόσοι πλήρωσαν με την ζωή τους την αντίθεσή τους στα σχέδια τού σφυροδρέπανου, οι πιο τυχεροί μόνο με μια... σφαίρα στο κεφάλι και όχι ως συνήθως με φρικτά βασανιστήρια που ανθρώπου νους δεν τα χωρά!...

Κάποιοι φαίνεται επιχειρούν να ξαναγράψουν την ιστορία! 

Η προβαλλόμενη σύνδεση τού γιατρού Καρβούνη με το ΕΑΜ - ΕΛΑΣ μικραίνει κατάφωρα και το τεράστιο ηθικό του ανάστημα και την πορεία του στη ζωή, και δεν είναι τίποτε άλλο παρά η προσπάθεια να “ξεπλυθεί” στην πολύπαθη Λακωνία και μάλιστα με ένα δημοτικό (και όχι κομματικό!) μνημείο σε κεντρικό σημείο τής Σπάρτης, η δράση των κομμουνιστών!

Εκείνη η δράση που οδήγησε τον Γέρο της Δημοκρατίας, λίγα χρόνια μετά την μαύρη δεκαετία 1941-49, να πει από βήματος βουλής, ότι “το ΚΚΕ είναι το κόμμα τού εγκλήματος και της προδοσίας” (Γ. Παπανδρέου), τον μέγα Καζαντζάκη να μιλήσει “για την πνευματική ψώρα τού κομμουνισμού” και τον επίσης μέγα Στρατή Μυριβήλη που είπε ότι “η Ελλάς είναι ένα φρούριο πολιορκημένο που και εντός του αλωνίζει ο εχθρός”!

Κάτι παραπάνω θα γνώριζαν από κάποιους αριστερούς προπαγανδιστές και συνοδοιπόρους σήμερα, που -με την ανοχή ή και την συνενοχή τής διεφθαρμένης και φοβικής φιλελεύθερης παράταξης και του ανερμάτιστου δημοκρατικού τόξου, από το 1974-, επιχειρούν με μαεστρία τα ξεπλύνουν τα ημαρτημένα τού κομμουνιστικού αντάρτικου, επιχειρώντας ένα νέο διχασμό.

Ας πούμε τέλος, στους πρόθυμους φιλότιμους πονηρούς προπαγανδιστές της Λακωνίας, ότι μέχρι κάποιους μήνες Και του έτους 1943, στο ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ήταν παρόντες (...ή και πρωταγωνιστές!) οι πάντες, ακόμη Και ο Τηλέμαχος Βρεττάκος, Και ο λοχαγός Πάνος Κατσαρέας, ακόμη και ο θρύλος των ΕΑΟΚ Γιάννης Παυλάκος!!

Κλείνοντας, γράφαμε στην ανακοίνωση του περασμένου Νοεμβρίου,

Ο γιατρός Χρήστος Καρβούνης ΔΕΝ ήταν κομμουνιστής, ήταν ένας ξεχωριστός Έλληνας Πατριώτης που παντοιοτρόπως, και μέχρι την εκτέλεσή του, αντιστεκόταν στον βάρβαρο εισβολέα, και γι’ αυτό αρκεί να ακούσει κανείς τους συγγενείς, την ίδια την θυγατέρα του που μάλιστα αποκαλύπτει (σε πολύκροτη συνέντευξή της) και άλλα πολλά...

Προτείναμε λοιπόν να αφαιρεθεί ΑΜΕΣΑ από την στήλη προς τιμήν του, στο νέο μνημείο της Σπάρτης, η αναφορά στην συμμετοχή του στις τάξεις του ΕΑΜ και στις τρεις σειρές της επίμαχης φράσης να τοποθετηθεί μια Ελληνική σημαία που ενώνει όλους τους Λάκωνες, όπως και ο σεβασμός στο Πρόσωπό του.

Για όποιον δε επιθυμεί -χωρίς προκαταλήψεις και παρωπίδες - να γνωρίσει τα έργα και τις ημέρες του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ στην Λακωνία προτείναμε τρία ξεχωριστά βιβλία:

•  “Τα στερνά βήματά τους αντηχούν ακόμα”, Λακωνία 1943-49, του καθηγητή Κυριάκου Παπαδάκου
•  “Μνήμες που συγκλονίζουν” Δεκέμβριος 1943, Μάχη των Μολάων - Τρύπα του Ταράτσα, του πανεπιστημιακού καθηγητή Δημ. Ανδριτσάκη και
•  “Η Μάνα Παυλού, η μάνα που δεν γώρισα” Μάνη, Ιούνιος 1944, τού πτεράρχου Περικλή Κοντοδιού

Σπάρτη 17-11-2025”

Αυτά λέγαμε τότε! 

Το επόμενο χρονικό διάστημα της Ανακοινώσεώς μας, δημοσιεύτηκε από τον εγγονό τού Χρήστου Καρβούνη, κ.Διονύση Ρηγόπουλο, το απόλυτο Ντοκουμέντο, η επιστολή τού Παππού του στον στενό συγγενή/φίλο του δικηγόρο Σπάρτης Νικόλαο Τσιριγώτη, μέσα από τις φυλακές Τρίπολης, πέντε μόλις μέρες πριν την εκτέλεσή του!

Τι χρείαν έχουμε άλλων λόγων όταν ομιλεί ο Ίδιος ο Καρβούνης λίγο πριν το τέλος του;!

“Αγαπητέ Νίκο,

Με τον Πέτρο μιλήσαμε εκτενώς.

Μόνον άνθρωποι κακής πίστεως αγνοούν ότι ουδέποτε υπήρξα κομμουνιστής.

Όσο για την εργασία μου για τη συμφιλίωση και την αποτροπή του επικειμένου εμφυλίου σπαραγμού, ίσως αυτή να είναι ολιγώτερον γνωστή, πάντως όμως θα έπρεπε σε ωρισµένους καλώς πληροφορημένους κύκλους να μην είναι άγνωστον, ότι κατέβαλα προς αυτήν την κατεύθυνσιν κάθε δυνατήν προσπάθειαν. Πρέπει να είναι κανείς τελείως τρελλός ή τυφλωμένος από πάθη για να µη βλέπει προς ποίον βάραθρον µας φέρει η εσωτερική διαίρεση. Έτσι τα βλέπω εγώ τα πράγματα, όχι μόνον τώρα από τη φυλακή, αλλά από την πρώτη στιγμή που απελύθην τον Σεπτέµβριον. Γι’ αυτό καθένας µας έχει ιεράν υποχρέωσιν να εργασθή γι’ αυτό το σκοπό.

Χαιρετισµούς σε όλους. Με αγάπη. Χρ. Καρβούνης”

Για όποιον επιμένει να μην καταλαβαίνει: ο χαρισματικός, τραγικός γιατρός τον Νοέμβριο του 1943 έχει αντιληφθεί πλήρως το ρόλο του ΕΑΜ και του ΚΚΕ και κατά Που οδεύουν τα πράγματα και στον μικρό μας Τόπο και στην δύσμοιρη Χώρα μας!! Προφανώς το κατά Που οδεύει... ο Καρβούνης όμως το έχουν αντιληφθεί και τα τσακάλια της ηγεσίας του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ Πάρνωνα και Λακωνίας και παρότι γύρω από το Μονοδέντρι βρίσκονται πολλές εκατοντάδες ηρωικοί αντάρτες για ...κάποιο λόγο αρνούνται να πράξουν το παραμικρό για την σωτηρία αν όχι όλων, έστω ενός μεγάλου μέρους από τους 118 τραγικούς λεβέντες της Σπάρτης (ακριβώς αυτό επισημαίνει στην παλαιά συνέντευξή της και η θυγατέρα Καρβούνη, μητέρα του κ.Ρηγόπουλου!...)

Στόχος άμεσος -που δικαιολογεί πλήρως την απραξία!- και σαν αποτέλεσμα της εκτέλεσης των 118 είναι να πυκνώσουν οι τάξεις τού ΕΑΜ - ΕΛΑΣ από τους συγγενείς των εκτελεσθέντων και έμμεσος βέβαια η κατάληψη της εξουσίας, μετά την αποχώρηση των βαρβάρων κατακτητών.

Στο δια ταύτα: το μνημείο στην Σπάρτη δεν έγινε για να τιμηθεί ο Καρβούνης αλλά για να δικαιωθεί με ένα δημοτικό, όχι κομματικό, τοπόσημο το κομμουνιστικό αντάρτικο! Το βροντερό σύνθημα από τα ειλικρινή μέλη του ΚΚΕ στο περιθώριο της εκδήλωσης “ΕΑΜ - ΕΛΑΣ - ΕΠΟΝ, ο δρόμος των λαών” καλό θα ήταν να συμπληρωθεί και με το “ΕΠΟΝ ΕΑΜ ΕΛΑΣ, Τρύπα του Ταράτσα και Μελιγαλάς” και γιατί όχι -στα πλαίσια της εθνικής συμφιλίωσης- να τοποθετηθεί και γραμμένο σε πλαίσιο στην βάση του μνημείου. Τι λέτε;!

...Και για να σοβαρευτούμε: η όποια απόφαση δημοτικού συμβουλίου για το Τι θα γράφεται σε ένα μνημείο, δεν είναι νόμος του κράτους!! Αναιρείται με επικαιροποιημένη απόφαση τού νέου δημοτικού συμβουλίου.

Κι επειδή Μέλη του παρόντος Δημοτικού Συμβουλίου Σπάρτης είναι και κάποιοι Κύριοι με βαριά οικογενειακή και προσωπική ιστορία που σίγουρα δεν ταυτίζεται ούτε με τους απογόνους των ΕΑΜοΕΛΑΣιτών, ούτε με την αφέλεια των νεροκουβαλητών της φοβικής ελαφροδεξιάς, Ευχόμαστε και Ελπίζουμε ότι δεν θα αρκεστούν στην απουσία τους κατά την τελετή των αποκαλυπτηρίων, αλλά ότι άμεσα και περήφανα θα φέρουν για ψήφιση πρόταση στο Δ.Σ. Σπάρτης με θέμα την απαλειφή από το μνημείο τιμής στον Ήρωα και Εθνομάρτυρα Καρβούνη κάθε αναφοράς στο ΕΑΜ. Και σε Όσους δεν αρέσει... η Ελληνική Σημαία που προτείναμε για να καλυφθούν οι επίμαχες τρεις σειρές, μπορεί να τοποθετηθεί πάνω τους μια επιγραφή του τύπου “Πρωτοπόρος (μπροστάρης) της Εθνικής Αντίστασης στην Λακωνία” ή κάτι σχετικό, κάτω από το τιμημένο Όνομα του Χρήστου Καρβούνη.

Για να μπορούμε Όλοι οι Λάκωνες Πατριώτες να καταθέτουμε ένα στεφάνι τιμής ή έστω κι ένα απλό μπουκέτο λουλουδιών ευγνωμοσύνης στο νέο μνημείο της Σπάρτης, όπως κάναμε και κάνουμε όταν περνάμε από το τραγικό Μονοδέντρι των 118...

Για τον Πατριωτικό Σύνδεσμο Λακωνίας
Ο πρόεδρος, Γεώργιος Β. Λουκάκος (ιατρός)
Ο γραμματέας, Γεώργιος Π. Δημακόγιαννης (εκδότης)

Το άρθρο έχει δημιουργηθεί από Τεχνητή Νοημοσύνη ΑΙ της APELA