Κάπου γεννήθηκα σαν θύελλα, Αστραπής έχω μνήμες.
Δεν έχω διαλέξει την ώρα ούτε το τόπο της της οδύνης.
Στόμα προορισμένο να βογκά αφιερωμένο στον Άλλον.
                                                                   
Οι παλιοί δάσκαλοι μας έμαθαν πως: Η σταθερή μας θέληση, με επιμονή και σε διάρκεια, προκειμένου να απονέμονται σε κάθε έναν μας αυτά που μας ανήκουν, είναι ένας ορισμός της δικαιοσύνης.

Με απλά λόγια δικαιοσύνη είναι ο σεβασμός των δικαιωμάτων των άλλων (της ζωής, της τιμής, της ελευθερίας των πεποιθήσεων, της περιουσίας), παράλληλα όμως και η υπεράσπιση με πολλή προθυμία, κάποιου που αδικείται από οποιονδήποτε άλλον δυνατό.

Η δικαιοσύνη βρίσκεται απέναντι από την απληστία, την τάση δηλαδή που έχουν οι άνθρωποι –οι πολλοί- από αγάπη για τον εαυτό τους, άλλος λίγο, άλλος πολύ να παίρνουν αν είναι δυνατόν τα πάντα ακόμα και με βλάβη των άλλων. Σύμφωνα με τον μύθο του Πλάτωνα ο Δίας έδωσε στον άνθρωπο την ντροπή και την δικαιοσύνη, ως τελευταία όπλα, για να υπάρξει αρμονία στις πόλεις και για να υπάρξουν δεσμοί που δημιουργούν την φιλία, για μην καταστραφεί το είδος μας από τα ελαττώματά του.

Η δικαιοσύνη όταν αναφέρεται στην βούληση του ατόμου είναι αρετή. Είναι μία από τις βασικές πρώτες τέσσερες αρετές του αρχαίου Ελληνικού κόσμου, μαζί με την ανδρεία, την σωφροσύνη και την φρόνηση. Μάλιστα δε η δικαιοσύνη είναι αυτή που ρυθμίζει την αποστολή των άλλων τριών κατάλληλα, δηλαδή του πως να ζεις, (φρόνηση), πως να ελέγχεις την οργή σου (ανδρεία), και πως να ελέγχεις την όρεξή σου (σωφροσύνη), πάντοτε βέβαια υπό την σκέπη  της λογικής.

Της δικαιοσύνης  έργο είναι και η απλή συμμόρφωση με τον νόμο, όμως όταν αυτό συμβαίνει, όχι από αγάπη για το δίκαιο, αλλά από τον φόβο της τιμωρίας, τότε αυτός που λειτουργεί έτσι χαρακτηρίζεται νομοταγής περισσότερο και λιγότερο δίκαιος.

Δίκαιος είναι όχι μόνο αυτός που εξωτερικά κάνει δίκαιες πράξεις, αλλά αυτός που αγαπάει την δικαιοσύνη και αρνείται την αδικία. Αυτός που ακόμη και τότε που θα μπορούσε να πράξει άδικα, χωρίς τον κίνδυνο να αποκαλυφθεί, δεν το κάνει. Επίσης αυτός που από την αγάπη του για την δικαιοσύνη, όχι μόνο δεν έχει κάποια ωφέλεια αλλά μπορεί να υποστεί πολλά κακά, ακόμα και την ζωή του να θυσιάσει «Ναι! Βάζω στο κορμί των πραγμάτων μανδύα τους μύθους μου, γνωρίζοντας πως ο μύθος είναι ο δρόμος της συνείδησης, ο δικός της κυλιόμενος τάπητας».«Ο ων, αλλά ου δοκών δίκαιος» κατά  τον Πλάτωνα, δηλαδή ο όντως δίκαιος και όχι αυτός που φέρεται ως τέτοιος. Μας λέγει ακόμα, πως η δικαιοσύνη διδάσκεται και μαθαίνεται, άποψη με την οποία συμφωνώ, όπως και για τις άλλες βασικές αρετές.

Ο Αριστοτέλης ξεχωρίζει την δικαιοσύνη σε διανεμητική, αυτή που αναφέρεται στην διανομή των αγαθών και στην διορθωτική, αυτή που ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Το δίκαιο γι’ αυτόν είναι το φυσικό (άγραφο) που ισχύει γενικά  και το θετό (νομικό) αυτό που ισχύει για το κράτος καθόσον οι νόμοι που θεσμοθετούνται από τους ανθρώπους αλλάζουν και καταργούνται. Ο άνθρωπος ο δίκαιος, συνεχίζει, οφείλει να είναι αυστηρός με τον εαυτό του και να συνδυάζει την δικαιοσύνη με την επιείκεια για τους άλλους, αποφεύγοντας τα άκρα.

Το φυσικό δίκαιο σήμερα έχει γενικές αρχές με συγκεκριμένο περιεχόμενο που ακολουθεί την φύση του ανθρώπου στην βάση της ανθρώπινης λογικής. Οι διατάξεις του, επικρατούν του θετού δικαίου, όπως παράδειγμα η μη λύση του γάμου των καθολικών (λογική της καθολικής εκκλησίας), η αρχή του σεβασμού της ατομικής ιδιοκτησίας και άλλα.

Η δικαιοσύνη που μας λένε οι θρησκείες είναι αυτή που φαίνεται σαν αγιότητα του θεού με την οποία ο θεός αμείβει την συμμόρφωση και τιμωρεί την παράβασή της. Θεός, με το νόημα που δίνει στην λέξη η κάθε θρησκεία.

Την ίδια λέξη δικαιοσύνη, ως θεσμός πιά ,χρησιμοποιούμε όταν θέλουμε να πούμε για την λειτουργεία της πολιτείας που έχει σκοπό να επανορθώσει το άδικο, να διαλύσει τις διαφορές μεταξύ μας γενικώς και με την τιμωρία να αποκαταστήσει την τάξη. Είναι αυτή που σήμερα υποφέρει περισσότερο όταν ρυθμίζει την σχέση του πολίτη με το κράτος, υποφέρει επίσης πολύ στην ρύθμιση της σχέσης μεταξύ οικονομικά δυνατού και αδύνατου πολίτη και υποφέρει  λιγότερο όταν ρυθμίζει τις σχέσεις μεταξύ αδύνατων πολιτών.

Είναι αυτή που πρέπει με πράξη δημιουργίας να καταλυθεί και να αντικατασταθεί από ένα δίκαιο εντελώς νέο ή μόνο να συμπληρωθεί και να διορθωθεί, να ανασχηματισθεί για να αντιμετωπίσει τις κοινωνικές (οικονομικές, πολιτικές, πνευματικές) ανάγκες που γέννησαν αυτήν την μεταβολή. Για την ιδέα της δικαιοσύνης όπως την απαιτεί την οραματίζεται και την επιβάλει το κοινωνικό ένστικτο, η πρακτική λογική, η ηθική συνείδηση του ανθρώπου.

Τώρα είναι που χρειάζεται η ιδεολογία με υψηλό φρόνημα στο περιεχόμενο και παλμό στον τόνο. Γι’ αυτήν την δικαιοσύνη και για την κοινωνική δικαιοσύνη γενικώς, γιατί δικαιοσύνη είναι η κατάργηση της πείνας ,του φόβου και της αμάθειας(παράγοντες δυστυχίας και κυρίως πείνα δικαιοσύνης είναι η συναίσθηση ότι υποφέρεις χωρίς να πρέπει, χωρίς να το αξίζεις, αγανάκτηση  για την ηθική ταπείνωση) να νομοθετήσουμε με γνησιότητα, να κάνουμε μία ηθική πράξη κυρίως που θα υπόκειται στον έλεγχο της ποιότητας. Όπως σε κάθε ηθική πράξη έτσι και σ αυτή πρέπει όχι μόνο να λογαριάσουμε τι θα πράξουμε, αλλά και πως θα το πράξουμε, με ανιδιοτέλεια, διορατικότητα και καλοσύνη και όχι με πλεονεξία και φανατισμό.

Η Ιστορία μας έχει παραδώσει ονόματα και καταστάσεις μεγάλων νομοθετών σε ώρες οικονομικής – πολιτικής κρίσης που απέτρεψαν τον εμφύλιο σπαραγμό. Ας θυμηθούμε τον Λυκούργο της Σπάρτης και τον Σόλωνα της Αθήνας. Το έργο σήμερα πρέπει να το επωμισθούν  πολλοί. Οι πολλοί!!!! Δεν θα αποφασίσουμε αν πρέπει να παραδεχτούμε αν η ιδέα αυτή απορρέει από τους νόμους που αποτελούν το σύστημα δικαίου μας αλλά να περιοριστούμε στην διαπίστωση, πως η έννοια της δικαιοσύνης υπερβαίνει την περιοχή του υπάρχοντος δικαίου και ανήκει σε υψηλότερο πνευματικό επίπεδο, το ηθικό και πηγάζει από τις διατάξεις πως προορίζονται να ρυθμίζουν τις νόμιμες σχέσεις μέσα στη δημόσια ζωή. Θα είναι τότε η δικαιοσύνη κάτι περισσότερο από νομική δέσμευση, θα είναι ηθική υποχρέωση τόσο για τον άρχοντα που προστάζει όσο και για τον πολίτη που προστάζεται.

Αν αυτό σας μοιάζει με επανάσταση και σας φοβίζει, εμένα δεν με φοβίζει η λέξη. Ναι λοιπόν επανάσταση, για να κάνουμε ανακαίνιση της ιδέας της δικαιοσύνης, να βάλουμε νέους νόμους και να αναθεωρήσουμε κάποιους παλιούς καλούς. Επανάσταση όμως γνήσια, με γνώμονα την ηθική των ανθρώπων που θα ηγηθούν. 

Ηθική ήταν πάντα η ιδέα μέσα στα συνθήματα που συνέπαιρναν τους λαούς μέσα στην Ιστορία. Και το σύνθημα τώρα είναι: Δικαιοσύνη χωρίς εξαιρέσεις.

Για... όλους.
Γι’  αυτή τη μάχη, σας στρατολογώ σήμερα, καρδιές περιπετειώδεις και αυστηρές που ελάχιστα νοιάζεστε για τη νίκη, που ψάχνετε στη νύχτα μίαν άβυσσο για να γκρεμιστείτε. Εμπρός η κατάταξη άρχισε.

Σας χαιρετώ εις το επανιδείν