Δεν θα τους ξαναδούμε στα γνώριμα στέκια. Δεν θα τους πετύχουμε τυχαία στον δρόμο, ούτε θα ακούσουμε τα γέλια τους να γεμίζουν τα βράδια της πόλης. Ο Γιάννης, η Ελένη και ο Κώστας «έφυγαν». Κι όμως, δεν πρόκειται για μια απώλεια όπως την φαντάζεται κανείς. Είναι μια απουσία διαφορετική, αλλά εξίσου βαριά.

Έφυγαν για να ζήσουν... Έφυγαν γιατί έπρεπε... Έφυγαν γιατί δεν μπορούσαν να μείνουν...

Η Σπάρτη, είναι μια πόλη που βλέπει τα παιδιά της να ανοίγουν τα φτερά τους, όχι από επιλογή, αλλά από ανάγκη. Νέοι άνθρωποι, ικανοί, με σπουδές, όνειρα και φιλοδοξίες, αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον τόπο τους, αναζητώντας αλλού τις ευκαιρίες που εδώ δεν βρήκαν ποτέ. Δεν φεύγουν επειδή δεν αγαπούν τον τόπο τους. Φεύγουν επειδή δεν μπορούν να χτίσουν το μέλλον τους μέσα σε αυτόν.

Και αυτή η «φυγή» είναι μια σιωπηλή αιμορραγία.

Για την τοπική κοινωνία, το κόστος είναι βαρύ. Κάθε νέος που φεύγει παίρνει μαζί του γνώσεις, δεξιότητες, ενέργεια και προοπτική. Η πόλη μένει πίσω, χωρίς ιδέες, αλλά κυρίως χωρίς τους ανθρώπους που μπορούν να τις κάνουν πράξη. Η Σπάρτη μικραίνει, όχι μόνο πληθυσμιακά αλλά και δημιουργικά. Στα καφενεία περισσεύουν οι αναμνήσεις και λείπουν τα σχέδια. Οι δρόμοι παραμένουν ίδιοι, αλλά οι ζωές που τους έδιναν παλμό αλλάζουν τόπο.

Όμως το βαρύ φορτίο δεν το κουβαλά μόνο η πόλη. Το κουβαλούν και τα ίδια τα παιδιά.

Ο Γιάννης, η Ελένη και ο Κώστας δεν έφυγαν χωρίς κόστος. Άφησαν πίσω φίλους που έγιναν οικογένεια, συνήθειες που τους όριζαν, μέρη που τους ένιωθαν «δικούς τους». Ξεκινούν από την αρχή, σε πόλεις που δεν τους γνωρίζουν και δεν τους περίμεναν. Εκεί, πρέπει να αποδείξουν ξανά ποιοι είναι, να χτίσουν νέες σχέσεις, να προσαρμοστούν σε διαφορετικούς ρυθμούς και κουλτούρες. Μαζί με τις πρακτικές δυσκολίες, υπάρχει και ένα βαθύ ψυχολογικό βάρος. Η μοναξιά, η αβεβαιότητα και η πίεση να τα καταφέρουν μακριά από κάθε στήριγμα τους συνοδεύουν. 

Η ανάγκη να ενταχθούν σε νέα κοινωνικά περιβάλλοντα μπορεί να οδηγήσει σε βιαστικές επιλογές, σε λάθος ανθρώπους, σε πίεση να «ταιριάξουν» κάπου που δεν νιώθουν ακόμη δικό τους. Οι παλιές φιλίες δοκιμάζονται από την απόσταση, ενώ οι νέες δεν έχουν ακόμη ρίζες. Είναι μια μεταβατική περίοδος γεμάτη προκλήσεις όχι μόνο επαγγελματικές, αλλά βαθιά προσωπικές.

Κι όμως, συνεχίζουν. Γιατί πρέπει. Γιατί θέλουν να χτίσουν κάτι δικό τους, έστω κι αν αυτό σημαίνει να ξεκινήσουν από την αρχή. Αυτά τα παιδιά δεν εγκατέλειψαν τον τόπο τους. Ο τόπος τα άφησε να φύγουν. Και ίσως το πιο οδυνηρό δεν είναι ότι έφυγαν ο Γιάννης, η Ελένη και ο Κώστας. Είναι ότι, κάθε χρόνο, φεύγουν κι άλλοι. Και κάποια στιγμή, θα συνειδητοποιήσουμε πως δεν έμειναν αρκετοί για να ονειρευτούν εδώ. 

Το ερώτημα δεν είναι αν θα επιστρέψουν.

Το ερώτημα είναι αν, όταν θελήσουν να επιστρέψουν, θα υπάρχει ακόμη κάτι όρθιο σε αυτή την πόλη για να τους περιμένει...!

*  Γιώργος Κεραμιδάς, Σύμβουλος Επικοινωνίας & Στρατηγικής