Ερχόμενος στη Σπάρτη εδώ και 30 χρόνια, άκουγα, κυρίως από την πεθερά μου, κάποιες "ντόπιες" λέξεις που δεν γνώριζα, λέξεις που έχουν περάσει και στη νεότερη σπαρτιάτικη γενιά.
Πήρα λοιπόν μερικές από αυτές και σκάρωσα το μικρό διήγημα που ακολουθεί:
Μα τι κάνεις παιδί μου; Μπανταβός είσαι; Αν φας και πέμπτο σαμουσά θα σε πιάσει σίγουρα κολιάνισα. Κι έχουμε ένα σωρό δουλειές.
Μα κι εσύ βρε κόρη μου, δεν είδες τη βροχή να πάρεις ομπρέλα; Τσουπλί έγινες και γέμισες και νερά το πάτωμα. Τράβα φέρε τη μάπα και την τέστα για να τα μαζέψεις και μετά πάρε την απλάδα με τα λαλάγγια και σκάρισε μέχρι το θείο σου τον Πάνακα γιατί έχουν τραπέζι το βράδυ. Και μετά έλα να με βοηθήσεις.
Του Ευαγγελισμού σήμερα. Έχουμε να τηγανίσουμε κάμποσα φελιά μπακαλιάρου και να στεγνώσουμε τους κλαμούς του χταποδιού που έφερε ο πατέρας σου. Και μη σε ξαναδώ πάλι να κάνεις αμπελεκούτσα με τον αδελφό σου, γιατί έχετε μεγαλώσει πια, δεν το καταλαβαίνετε;
Α, βγαίνοντας κλείσε καλά την πόρτα, γιατί πριν μπήκαν μέσα όλα τα κατσούλια, κι έτσι όπως πάμε βλέπω να μπαίνουν και τα σπεντζούρια... Άγιε μου Νίκωνα, δώσε τους λίγη φώτιση!
Λεξιλόγιο
Τέστα: Κουβάς
Απλάδα: Πιατέλα
Αμπελεκούτσα: Πάνω στους ώμους
Κολιάνισα: Διάρροια
Σκαρίζω: Βγαίνω έξω, πηγαίνω κάπου
Κλαμός: Πλοκάμι χταποδιού
Φελί: Κομμάτι μπακαλιάρου
Πάνακας: Παναγιώτης
Κατσούλια: Γάτα
Τσουπλί: Μούσκεμα
Μπανταβός: Χαζός
Σπεντζούρια: Μικρά πουλάκια, σπουργίτια
Σαμουσάς: Γλυκό με φύλλο, καρύδι και μέλι
Λαλάγγια: Τηγανιτές λωρίδες ζύμης
Άγιος Νίκωνας: Προστάτης άγιος της Σπάρτης
Μαμαδίστικη γκρίνια - Ένα Σπαρτιάτικο Διήγημα
Μοιράσου το άρθρο:
05-12-2025
Γράφει ο Νίκος Νικηταρίδης
Ερχόμενος στη Σπάρτη εδώ και 30 χρόνια, άκουγα, κυρίως από την πεθερά μου, κάποιες "ντόπιες" λέξεις που δεν γνώριζα, λέξεις που έχουν περάσει και στη νεότερη σπαρτιάτικη γενιά.
Πήρα λοιπόν μερικές από αυτές και σκάρωσα το μικρό διήγημα που ακολουθεί:
Μα τι κάνεις παιδί μου; Μπανταβός είσαι; Αν φας και πέμπτο σαμουσά θα σε πιάσει σίγουρα κολιάνισα. Κι έχουμε ένα σωρό δουλειές.
Μα κι εσύ βρε κόρη μου, δεν είδες τη βροχή να πάρεις ομπρέλα; Τσουπλί έγινες και γέμισες και νερά το πάτωμα. Τράβα φέρε τη μάπα και την τέστα για να τα μαζέψεις και μετά πάρε την απλάδα με τα λαλάγγια και σκάρισε μέχρι το θείο σου τον Πάνακα γιατί έχουν τραπέζι το βράδυ. Και μετά έλα να με βοηθήσεις.
Του Ευαγγελισμού σήμερα. Έχουμε να τηγανίσουμε κάμποσα φελιά μπακαλιάρου και να στεγνώσουμε τους κλαμούς του χταποδιού που έφερε ο πατέρας σου. Και μη σε ξαναδώ πάλι να κάνεις αμπελεκούτσα με τον αδελφό σου, γιατί έχετε μεγαλώσει πια, δεν το καταλαβαίνετε;
Α, βγαίνοντας κλείσε καλά την πόρτα, γιατί πριν μπήκαν μέσα όλα τα κατσούλια, κι έτσι όπως πάμε βλέπω να μπαίνουν και τα σπεντζούρια... Άγιε μου Νίκωνα, δώσε τους λίγη φώτιση!
Λεξιλόγιο
Τέστα: Κουβάς
Απλάδα: Πιατέλα
Αμπελεκούτσα: Πάνω στους ώμους
Κολιάνισα: Διάρροια
Σκαρίζω: Βγαίνω έξω, πηγαίνω κάπου
Κλαμός: Πλοκάμι χταποδιού
Φελί: Κομμάτι μπακαλιάρου
Πάνακας: Παναγιώτης
Κατσούλια: Γάτα
Τσουπλί: Μούσκεμα
Μπανταβός: Χαζός
Σπεντζούρια: Μικρά πουλάκια, σπουργίτια
Σαμουσάς: Γλυκό με φύλλο, καρύδι και μέλι
Λαλάγγια: Τηγανιτές λωρίδες ζύμης
Άγιος Νίκωνας: Προστάτης άγιος της Σπάρτης
Πήρα λοιπόν μερικές από αυτές και σκάρωσα το μικρό διήγημα που ακολουθεί:
Μα τι κάνεις παιδί μου; Μπανταβός είσαι; Αν φας και πέμπτο σαμουσά θα σε πιάσει σίγουρα κολιάνισα. Κι έχουμε ένα σωρό δουλειές.
Μα κι εσύ βρε κόρη μου, δεν είδες τη βροχή να πάρεις ομπρέλα; Τσουπλί έγινες και γέμισες και νερά το πάτωμα. Τράβα φέρε τη μάπα και την τέστα για να τα μαζέψεις και μετά πάρε την απλάδα με τα λαλάγγια και σκάρισε μέχρι το θείο σου τον Πάνακα γιατί έχουν τραπέζι το βράδυ. Και μετά έλα να με βοηθήσεις.
Του Ευαγγελισμού σήμερα. Έχουμε να τηγανίσουμε κάμποσα φελιά μπακαλιάρου και να στεγνώσουμε τους κλαμούς του χταποδιού που έφερε ο πατέρας σου. Και μη σε ξαναδώ πάλι να κάνεις αμπελεκούτσα με τον αδελφό σου, γιατί έχετε μεγαλώσει πια, δεν το καταλαβαίνετε;
Α, βγαίνοντας κλείσε καλά την πόρτα, γιατί πριν μπήκαν μέσα όλα τα κατσούλια, κι έτσι όπως πάμε βλέπω να μπαίνουν και τα σπεντζούρια... Άγιε μου Νίκωνα, δώσε τους λίγη φώτιση!
Λεξιλόγιο
Τέστα: Κουβάς
Απλάδα: Πιατέλα
Αμπελεκούτσα: Πάνω στους ώμους
Κολιάνισα: Διάρροια
Σκαρίζω: Βγαίνω έξω, πηγαίνω κάπου
Κλαμός: Πλοκάμι χταποδιού
Φελί: Κομμάτι μπακαλιάρου
Πάνακας: Παναγιώτης
Κατσούλια: Γάτα
Τσουπλί: Μούσκεμα
Μπανταβός: Χαζός
Σπεντζούρια: Μικρά πουλάκια, σπουργίτια
Σαμουσάς: Γλυκό με φύλλο, καρύδι και μέλι
Λαλάγγια: Τηγανιτές λωρίδες ζύμης
Άγιος Νίκωνας: Προστάτης άγιος της Σπάρτης
